Już za niespełna miesiąc poznamy nazwiska laureatów Nagrody NCN 2026, tym razem w wyjątkowych okolicznościach. Utalentowani badacze młodego pokolenia odbiorą wyróżnienia w murach Zamku Królewskiego na Wawelu. Uroczystość będzie również świętem NCN, które obchodzi w tym roku 15. urodziny.

Nagrodę NCN co roku wręczamy trojgu naukowcom zatrudnionym w Polsce, którzy uzyskali stopień doktora w ciągu ostatnich 12 lat i mają na swoim koncie znaczące osiągnięcia naukowe z obszaru badań podstawowych, udokumentowane publikacjami afiliowanymi w polskiej instytucji naukowej. Nagradzamy osiągnięcia w trzech obszarach nauk: humanistycznych, społecznych i o sztuce (HS), ścisłych i technicznych (ST) oraz nauk o życiu (NZ). Nagroda oprócz symbolicznego, ma również swój wymiar finansowy – każdy z laureatów otrzyma 50 tys. zł. 

W tym roku wręczymy wyróżnienie po raz czternasty. Uroczystość wręczenia Nagrody Narodowego Centrum Nauki odbędzie się w środę 14 października, po raz pierwszy w murach Zamku Królewskiego na Wawelu. Wydarzenie poprowadzi Łukasz Lamża, filozof, biolog, tłumacz i dziennikarz naukowy. 

Wybór laureatów

Procedura konkursowa rozpoczęła się już w kwietniu. Nominacje do Nagrody NCN miały charakter zamknięty. Kandydatów mogły zgłaszać osoby uprawnione na podstawie regulaminu przyznawania Nagrody NCN, czyli członkowie Rady NCN poprzednich kadencji, członkowie zespołów ekspertów powołanych do oceny wniosków w konkursach OPUS, SONATA, SONATA BIS i MAESTRO, afiliowani w polskich instytucjach naukowych, a także kierownicy projektów finansowanych w konkursach MAESTRO i SONATA BIS oraz dotychczasowi laureaci Nagrody NCN oraz inni wybitni naukowcy wskazani przez dyrektora oraz Radę NCN.

W tym roku do zgłaszania kandydatek i kandydatów do Nagrody NCN zaprosiliśmy łącznie 3964 naukowczyń i naukowców. Otrzymaliśmy 145 zgłoszeń, które obejmowały 102 kandydatury (niektórzy kandydaci byli nominowani więcej niż jeden raz):

  • 34 kandydatów (49 zgłoszeń) w naukach humanistycznych, społecznych i o sztuce;
  • 47 kandydatów (60 zgłoszeń) w naukach nauk ścisłych i technicznych;
  • 21 kandydatów (36 zgłoszeń) w naukach o życiu.

Decyzję o wyborze podjęła kapituła Nagrody, złożona z Rady i dyrektora NCN.

Nagroda NCN – historia w pigułce

Nagroda NCN została ustanowiona w 2013 roku. Przez pierwsze lata była przyznawana młodym naukowcom do 40. roku życia. Zmiana modelu prowadzenia badań naukowych, w tym zwiększona mobilność międzysektorowa, przerwy w pracy badawczej spowodowane sytuacją rodzinną lub zdrowotną, czy sytuacja ekonomiczna absolwentów powodująca odłożenie w czasie decyzji o dalszym rozwoju naukowym sprawiły, że w 2022 r. Rada NCN zmieniła zasady przyznawania Nagrody NCN. Wiek metrykalny przestał być kryterium kwalifikacyjnym do konkursu, obecnie kandydatami do Nagrody mogą być osoby do 12 lat po uzyskaniu stopnia doktora. Okres ten można wydłużyć o przerwy w karierze naukowej wynikające z niezdolności do pracy z powodu choroby lub opieki nad dziećmi i ich wychowania.

Grono laureatów Nagrody NCN liczy już 39 osób. W ubiegłym roku wyróżnienie otrzymali Łucja Kowalewska z Uniwersytetu Warszawskiego za prace w obszarze biologii komórki, Bartosz Szyszko z Uniwersytetu Wrocławskiego za prace z obszaru topologii chemicznej oraz Maciej Stolarski z Uniwersytetu Warszawskiego za badania nad mentalnymi podróżami w czasie. Lista laureatów Nagrody NCN 2013-2025.

Uroczystość wręczenia Nagrody NCN 2026 będzie transmitowana na żywo na naszym kanale YouTube. Laureaci tradycyjnie wygłoszą wykłady w serii „Nauka w Centrum” na przełomie listopada i grudnia.