Czy odwaga w badaniach się opłaca? Jakie wyzwania natury organizacyjnej, finansowej i etycznej stoją przed współczesną nauką na świecie i w Polsce? Jak odnaleźć się w dzisiejszej rzeczywistości naukowej i jednocześnie zachować równowagę w życiu? O tych i wielu innych tematach rozmawialiśmy podczas Dni Narodowego Centrum Nauki 2026 w Katowicach.

Pokolenie NCN to badaczki i badacze wnoszący istotny wkład w rozwój nauki. Bohaterką 4. odcinka jest Karolina Ćwiek-Rogalska badająca kultury osadnicze powstałe po 1945 roku na obszarach postprzesiedleniowych w Polsce i dawnej Czechosłowacji.

W konkursach OPUS 30+LAP/Weave i SONATA 21 wpłynęło ponad 3 700 wniosków – o blisko 500 więcej niż rok wcześniej. To największa edycja tych konkursów w historii NCN. Wyniki pierwszego etapu ogłosimy 27 maja, drugiego – 11 czerwca 2026 roku.

Copernicus Festival to jedno z najważniejszych w Polsce wydarzeń popularyzujących naukę. Tegoroczna edycja odbędzie się od 19 do 24 maja w Krakowie i online. Narodowe Centrum Nauki po raz trzeci jest partnerem festiwalu.

Otwieramy nabór w konkursie Dioscuri 5. Wybitne naukowczynie i naukowcy z całego świata mogą otrzymać w nim finansowanie na stworzenie w Polsce interdyscyplinarnych Centrów Doskonałości Naukowej. Na wnioski czekamy do połowy września.

W nowym odcinku podcastu NCN prof. Margaret Ohia-Nowak i dr inż. Tomasz Szumełda rozmawiają o wynikach sondażu o użyciu AI przy pisaniu wniosków oraz o badaniach nad uprzedzeniami w polskich modelach językowych, projekcie badaczki, finansowanym przez Centrum.

Zapytaliśmy badaczki i badaczy o generatywną AI w systemie grantowym. Z sondażu wynika, że większość akceptuje jej użycie przy pisaniu wniosków, ale sprzeciwia się udziałowi w ocenie.

W trzecim odcinku cyklu #pokolenieNCN rozmawiamy z prof. Małgorzatą Kot z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. Archeolożka bada styk neandertalczyków, denisowian i ludzi współczesnych – i to, co z ich spotkania wynikło dla kultury ludzkiej i wczesnych migracji.