Konkurs na komponenty badawcze TOP200 im. Weigla

Kod CSS i JS

Otwieramy nabór wniosków o finansowanie komponentów badawczych dla naukowczyń i naukowców, którzy przyjadą do Polski dzięki programowi NAWA TOP200 im. Weigla. 

TOP200 im. Weigla to program Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, który ma na celu wzmocnienie potencjału polskiego szkolnictwa wyższego i nauki poprzez przyciąganie do Polski wybitnych talentów naukowych z uczelni zajmujących miejsca od 1 do 200 w światowych rankingach (w Rankingu Szanghajskim, QS i THE).

Dzięki grantom TOP200 naukowcy z zagranicy zostaną zatrudnieni na okres 2-4 lat na stabilnych warunkach w polskich uczelniach i instytutach, co umożliwi im stworzenie własnych grup projektowych oraz realizację badań. W pierwszej, pilotażowej edycji programu wyłoniono 10 laureatów. Dziewięcioro z nich zaplanowało w swoich projektach komponenty badawcze w obszarze badań podstawowych, które zostaną sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki. Dziesiąty komponent sfinansuje Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

OGŁOSZENIE: KOMPONENTY BADAWCZE TOP200 IM. WEIGLA 

Nabór wniosków w NCN jest otwarty dla naukowców, którzy otrzymali finansowanie w konkursie TOP200 im. Weigla i zaplanowali w swoich projektach realizację komponentów badawczych w obszarze badań podstawowych, a komponenty otrzymały pozytywną rekomendację zespołu oceniającego NAWA.  

Komponenty badawcze można realizować w ciągu pierwszych 18 miesięcy projektu. Maksymalna wysokość finansowania dla jednego komponentu to 400 tys. zł. Budżet przeznaczony przez Radę NCN na realizację komponentów badawczych w ramach programu TOP200 im. Weigla wynosi 4 mln zł. 

Wnioski o finansowanie komponentów należy składać w systemie OSF. W NCN zostaną poddane wyłącznie ocenie formalnej, ponieważ ich ocenę merytoryczną przeprowadziła NAWA.

Rada NCN wprowadza zmiany w zasadach udziału w konkursach grantowych

Kod CSS i JS

Rada NCN przyjęła zapowiedziane w czerwcu zmiany w zasadach udziału w konkursach organizowanych przez nasze Centrum. Wprowadzają one roczny limit wniosków dla kierownika projektu i powiązanie kolejnych grantów OPUS z aktywnością w konkursach ERC.

Podczas posiedzenia 10 września 2026 roku Rada NCN przyjęła uchwałę zmieniającą Regulamin przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych.

W ostatnich latach NCN obserwuje systematyczny wzrost liczby składanych wniosków – w najpopularniejszych konkursach OPUS i PRELUDIUM ich liczba podwoiła się w ciągu pięciu lat. W konsekwencji wskaźniki sukcesu – czyli procent wniosków, które otrzymują finansowanie – utrzymują się na niskim, kilkunastoprocentowym poziomie.

Wzrost liczby wniosków to również ogromne wyzywanie organizacyjne dla agencji. Rosnącej liczbie wniosków nie towarzyszy bowiem adekwatny wzrost środków, które Centrum może przeznaczyć na obsługę procesów grantowych, w tym na niezbędne zatrudnienie dodatkowych pracowników. Coraz większe obciążenie organizacyjne Centrum i ekspertów oceniających wnioski stanowi zagrożenie dla jakości i terminowości procesu oceny.

Wprowadzając nowe zasady, Rada chce chronić wypracowany przez NCN wysoki standard oceny, utrzymać dostępność oferty agencji dla naukowców na wszystkich etapach kariery i zachęcić doświadczonych badaczy do pozyskiwania grantów europejskich.

Od 2027 i 2028 roku wejdą w życie następujące zmiany:

  •  roczny limit wniosków

    W jednym roku kalendarzowym ta sama osoba będzie mogła być wskazana jako kierownik projektu tylko w jednym wniosku w konkursach NCN. Złożenie drugiego wniosku w tym samym roku będzie dopuszczalne, jeżeli przynajmniej jeden z nich dotyczy konkursu OPUS we współpracy LAP lub konkursu ogłaszanego z zagranicznymi agencjami finansującymi badania. Oba wnioski nie mogą przy tym być złożone w tej samej edycji. Zasada będzie obowiązywała dla konkursów z datą zamknięcia naboru po 1 stycznia 2027 roku.

  • powiązanie kolejnego udziału w konkursie OPUS z aktywnością w konkursach ERC

    Osoba, której w ciągu ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem przyznano finansowanie dla dwóch projektów OPUS, będzie mogła starać się o kolejny grant w tym konkursie, o ile uzyskała wcześniej grant Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC) albo w roku złożenia wniosku lub w ciągu poprzednich pięciu lat złożyła do ERC wniosek oceniony co najmniej w pierwszym etapie. Zmiana obejmie konkursy z terminem zamknięcia naboru po 1 stycznia 2028 roku.

Rada NCN traktuje wprowadzone ograniczenia jako rozwiązanie, które może mieć charakter czasowy. Będą one podlegać ocenie wraz ze zmianą warunków, w jakich funkcjonuje Centrum, w tym jego sytuacji finansowej.

Badania nad możliwościami magazynowania ciepła z wykorzystaniem wody

Kod CSS i JS

Naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach wraz z partnerami z Hamburg University of Technology (TUHH) dzięki finansowaniu w ramach programu Weave-UNISONO zbadają właściwości wody zamkniętej w nanometrowych porach materiałów, aby poznać możliwości jej wykorzystania do magazynowania i odzyskiwania ciepła odpadowego.

Polski zespół pod kierownictwem dr hab. Yaroslava Grosu z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w projekcie SuperLow wraz z niemiecką grupą badawczą prof. dr. Patricka Hubera sprawdzi, jak woda zachowuje się w porach o rozmiarach rzędu jednego nanometra, znajdujących się wewnątrz materiałów hydrofobowych, czyli odpychających wodę. W takich warunkach może ona wykazywać zachowanie nadkrytyczne już w temperaturach bliskich 100 °C, podczas gdy poza nanometrowymi porami wymaga to znacznie wyższych temperatur i ciśnień. Naukowcy zbadają, czy tak zamknięta woda zachowuje właściwości istotne dla magazynowania energii cieplnej. Wykorzystają pomiary kalorymetryczne pod wysokim ciśnieniem, techniki neutronowe i rentgenowskie oraz symulacje komputerowe na poziomie molekularnym. Badania mają stworzyć naukowe podstawy dla technologii umożliwiających magazynowanie i ponowne wykorzystanie ciepła odpadowego, traconego w procesach przemysłowych, szczególnie w temperaturach poniżej 100 °C. Wyniki mogą również znaleźć zastosowanie w zielonej chemii, katalizie i technologiach służących rozkładowi trwałych zanieczyszczeń. Polski budżet projektu wynosi ponad 1,7 mln zł. Wniosek został oceniony przez niemiecką agencję DFG, a NCN zaakceptowało wyniki tej oceny w ramach programu Weave.

Weave-UNISONO i procedura agencji wiodącej

Konkurs Weave-UNISONO to efekt wielostronnej współpracy między instytucjami finansującymi badania naukowe, skupionymi w stowarzyszeniu Science Europe. Został ogłoszony w celu uproszczenia procedur składania i selekcji projektów badawczych we wszystkich dyscyplinach nauki, angażujących badaczy z dwóch lub trzech krajów europejskich.

Wyłanianie laureatów opiera się na procedurze agencji wiodącej, w myśl której tylko jedna z instytucji partnerskich odpowiedzialna jest za pełną ocenę merytoryczną wniosku, pozostali partnerzy akceptują wyniki tej oceny.

W ramach programu Weave partnerskie zespoły badawcze składają wnioski o finansowanie równolegle do agencji wiodącej oraz do właściwych dla siebie instytucji uczestniczących w programie. Wspólny projekt musi zawierać spójne plany badań, wyraźnie ukazujące wartość dodaną współpracy międzynarodowej.

Konkurs Weave-UNISONO jest otwarty w trybie ciągłym. Zachęcamy zespoły pragnące podjąć współpracę z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Szwajcarii, Niemiec, Luksemburga oraz Belgii-Flandrii do zapoznania się z treścią ogłoszenia konkursowego i składania wniosków.

OPUS 32 LAP/Weave

Kod CSS i JS

15 września 2026 r.

Narodowe Centrum Nauki (NCN) ogłasza konkurs OPUS 32 LAP/Weave na projekty badawcze. Konkurs ten otwiera możliwość ubiegania się o finansowanie projektów badawczych prowadzonych we współpracy międzynarodowej dwustronnej lub trójstronnej w ramach programu Weave oraz w ramach dwustronnej współpracy polsko-hiszpańskiej, a także przedsięwzięć realizowanych przy wykorzystaniu przez polskie zespoły badawcze wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych. Konkurs przeznaczony jest dla naukowców na wszystkich etapach kariery naukowej, którzy planują realizację badań:

  • bez udziału partnerów zagranicznych (wniosek OPUS),

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim podmiocie

  • z wykorzystaniem przez polskie zespoły badawcze wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych (wniosek OPUS),

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim podmiocie przy wykorzystaniu danych z misji kosmicznej Gaia wystrzelonej przez Europejską Agencję Kosmiczną w 2013 r.

  • z udziałem partnerów zagranicznych, którzy nie ubiegają się o środki finansowe na ten cel w ramach programu Weave (przy czym zespoły zagraniczne mogą ubiegać się o te środki finansowe w ramach innych programów finansowania badań, które nie są współorganizowane przez NCN w oparciu o procedurę agencji wiodącej w programie Weave) (wniosek OPUS),

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim podmiocie (wnioskujący do NCN o środki finansowe na realizację polskiej części projektu) z udziałem partnerów zagranicznych z Francji, którzy ubiegają się niezależnie o środki finansowe na realizację francuskiej części projektu z innych źródeł

  • przy dodatkowym udziale partnerów zagranicznych, którzy nie ubiegają się o środki finansowe na ten cel w ramach programu Weave oraz z dodatkowym wykorzystaniem wielkich urządzeń badawczych (wniosek OPUS),

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim podmiocie (wnioskujący do NCN o środki finansowe na realizację polskiej części projektu) przy wykorzystaniu danych z misji kosmicznej Gaia wystrzelonej przez Europejską Agencję Kosmiczną w 2013 r., z udziałem partnerów zagranicznych z Francji, którzy ubiegają się niezależnie o środki finansowe na realizację francuskiej części projektu z innych źródeł

  • w ramach współpracy Lead Agency Procedure (LAP) w programie Weave – tj. we współpracy z zagranicznymi zespołami badawczymi z Austrii, Czech, Słowenii, Niemiec, Szwajcarii, Luksemburga lub Belgii-Flandrii, które występują równolegle o środki finansowe na realizację tych projektów badawczych do właściwych dla nich instytucji finansujących badania w ramach programu Weave, tj. do FWF, GAČR, ARIS, DFG, SNSF, FNR lub FWO (wniosek OPUS LAP),

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim uniwersytecie (wnioskujący do NCN o środki finansowe na realizację polskiej części projektu) we współpracy z niemieckim zespołem badawczym wnioskującym o środki finansowe do DFG, w ramach programu Weave

  • w ramach dwustronnej współpracy z zagranicznymi zespołami badawczymi z Hiszpanii, które występują równolegle o środki finansowe na realizację tych projektów badawczych do hiszpańskiej instytucji finansującej badania Agencia Estatal de Investigación del Reino de España (AEI) (wniosek OPUS LAP)

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim uniwersytecie (wnioskujący do NCN o środki finansowe na realizację polskiej części projektu) we współpracy z hiszpańskim zespołem badawczym wnioskującym o środki finansowe do AEI. 

  • w ramach współpracy LAP w programie Weave przy równoczesnym udziale partnerów zagranicznych, którzy nie ubiegają się o środki finansowe na ten cel w ramach programu Weave lub z dodatkowym wykorzystaniem wielkich urządzeń badawczych (wniosek OPUS LAP).

PRZYKŁAD: projekt badawczy planowany do realizacji przez zespół badawczy afiliowany w polskim podmiocie (wnioskujący do NCN o środki finansowe na realizację polskiej części projektu) we współpracy z niemieckim zespołem badawczym wnioskującym o środki finansowe do DFG, w ramach programu Weave oraz z udziałem partnerów zagranicznych z Francji, którzy ubiegają się niezależnie o środki finansowe na realizację francuskiej części projektu z innych źródeł

Współpraca międzynarodowa w konkursie OPUS 32 nie jest obowiązkowa, a wnioski z udziałem partnerów zagranicznych nie są traktowane preferencyjnie w stosunku do wniosków, które takich partnerów nie angażują.

Budżet konkursu wynosi 600 mln zł.

Wniosek należy złożyć wyłącznie w formie elektronicznej przez system OSF, dostępny pod adresem https://osf.opi.org.pl, zgodnie z procedurą składania wniosków. Nabór wniosków potrwa do 15 grudnia 2026 r. do godziny 14:00.

Formularze wniosku w systemie OSF zostaną udostępnione 1 października 2026 r.

Wniosek OPUS LAP, przygotowany przez polski zespół badawczy we współpracy z zagranicznymi zespołami badawczymi, składany jest w systemie OSF w terminie do 15 grudnia 2026 r. do godziny 14:00. Dodatkowo, każdy z zagranicznych zespołów badawczych zaangażowany w dany projekt w ramach współpracy Weave oraz dwustronnej współpracy polsko-hiszpańskiej musi złożyć wniosek o finansowanie, w tym komplet wymaganych przez nią dokumentów, do właściwej instytucji partnerskiej zgodnie z obowiązującymi w tej instytucji terminami i zasadami; wnioski składane są przez:

  • zespoły badawcze z Austrii – do FWF,
  • zespoły badawcze z Czech – do GAČR,
  • zespoły badawcze ze Słowenii – do  ARIS,
  • zespoły badawcze z Niemiec – do DFG,
  • zespoły badawcze ze Szwajcarii – do SNSF,
  • zespoły badawcze z Luksemburga – do FNR,
  • zespoły badawcze z Belgii-Flandrii – do FWO,
  • zespoły badawcze z Hiszpanii – do AEI

Ogłoszenie wyników konkursu nastąpi:

Wniosek OPUSWniosek OPUS LAP

w terminie do 6 miesięcy od upływu terminu składania wniosku,

najpóźniej w czerwcu 2027 r.

w terminie do 11 miesięcy od upływu terminu składania wniosku, w zależności od terminu zatwierdzenia oceny przez agencje partnerskie z innych krajów,

najpóźniej w listopadzie 2027 r.

Planowany harmonogram rozstrzygnięć w sprawie finansowania wniosków OPUS LAP:

  • z udziałem zagranicznych zespołów badawczych z Austrii, Czech, Szwajcarii, Luksemburga i Belgii-Flandrii – do końca lipca 2027 r.
  • z udziałem zagranicznych zespołów badawczych ze Słowenii, Niemiec i Hiszpanii – do połowy listopada 2027 r.

Daty podane powyżej są orientacyjne i ostateczne ogłoszenie wyników zależy również od agencji partnerskiej.

Ważne zmiany: 

  • można zaplanować współpracę dwustronną między zespołami badawczymi z Polski i Hiszpanii

    Na podstawie porozumienia zawartego między NCN a hiszpańską agencją Agencia Estatal de Investigación del Reino de España (AEI), w konkursie OPUS 32+LAP/Weave po raz pierwszy będzie można składać wnioski na projekty realizowane we współpracy dwustronnej polsko-hiszpańskiej.

  • doprecyzowanie definicji konkursów międzynarodowych

    Konkursy ogłaszane przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe, obejmują:

    • konkursy ogłaszane w ramach programów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej;
    • konkursy ogłaszane przez NCN we współpracy z innymi instytucjami finansującymi badania naukowe, w ramach współpracy bilateralnej oraz programów niewspółfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w tym konkursy prowadzone w oparciu o współpracę LAP oraz konkursy finansowane ze środków Funduszy Norweskich i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
  • wprowadzono obowiązek wykazywania publikacji retraktowanych we wnioskach składanych w konkursie oraz w raportach z realizacji grantów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki. Wnioskodawcy są zobowiązani do przedstawienia wykazu publikacji retraktowanych dla wszystkich osób, które przedstawiają we wniosku ankietę dorobku (również senior researchera), w roku wystąpienia z wnioskiem (na dzień wysłania wniosku) oraz w całym okresie, z którego wykazano prace opublikowane lub przyjęte do druku, z uwzględnieniem przerw w karierze naukowej, o których mowa w przypisie nr 3 warunków przeprowadzania konkursu Narodowego Centrum Nauki na projekty badawcze, jednakże za okres nie krótszy niż 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem, wraz z opisem przyczyn retrakcji (o ile dotyczy), uchwałę można znaleźć pod linkiem;
  • do konkursu na stanowisko post-doc może przystąpić osoba, która uzyskała stopień doktora w roku zatrudnienia w projekcie lub w okresie 12 lat przed 1 stycznia roku zatrudnienia w projekcie (okres ten może być wydłużony o udokumentowane przerwy w karierze);
  • wydłużono termin na ponowną ocenę wniosku (po uchyleniu decyzji Dyrektora przez Komisję Odwoławczą) z 5 miesięcy na 6 miesięcy.

W związku z inwazją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, na mocy uchwały Rady Narodowego Centrum Nauki, we wnioskach składanych w konkursach Narodowego Centrum Nauki nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami rosyjskimi. Zaplanowanie takiej współpracy będzie skutkować odrzuceniem wniosku ze względów formalnych.

Rozwiń wszystkie pytania»

Zwiń wszystkie pytania«

Kto może złożyć wniosek?

Wniosek w konkursie może złożyć każdy z podmiotów określonych w ustawie o Narodowym Centrum Nauki (NCN), czyli:

  1. uczelnie;
  2. federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki;
  3. instytut naukowy PAN, działający na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2020 r. poz. 1796, ze zm.);
  4. instytut badawczy, działający na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534);
  5. międzynarodowy instytut naukowy utworzony na podstawie odrębnych ustaw działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5a. Centrum Łukasiewicz, działający na podstawie ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz; (Dz. U. z 2024 r. poz. 925 i 1089)

5b. instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz;

5c. Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, działające na podstawie ustawy z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 570 i 1897);

  1. Polska Akademia Umiejętności;
  2. inny podmiot prowadzący głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły (niewymieniony w pkt 1-6);
  3. grupa podmiotów, w skład której wchodzą co najmniej dwa podmioty wskazane w pkt 1-7 albo co najmniej jeden z tych podmiotów oraz co najmniej jeden przedsiębiorca;
  4. centrum naukowo-przemysłowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. 2022 poz. 498); 
  5. centrum Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2020 r. poz. 1796);
  6. biblioteka naukowa;
  7. przedsiębiorca mający status centrum badawczo-rozwojowego w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 706 oraz z 2022 r. poz. 1079);
  8. jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną i siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

13a. Prezes Głównego Urzędu Miar;

  1. osoba fizyczna;
  2. przedsiębiorca prowadzący badania naukowe w innej formie organizacyjnej niż określone w pkt 1-13a.

 

Który wniosek złożyć? Wniosek OPUS czy wniosek OPUS LAP?

Kto może być kierownikiem projektu?

Kierownikiem projektu badawczego może być osoba, która w swoim dorobku naukowym posiada co najmniej jedną opublikowaną lub przyjętą do druku pracę (nie musi posiadać stopnia doktora). W przypadku działalności naukowej w zakresie twórczości i sztuki kierownik projektu powinien posiadać przynajmniej jedną pracę opublikowaną lub przyjętą do druku lub przynajmniej jedno dokonanie artystyczne bądź artystyczno-naukowe. We wniosku należy podać prace i/lub dokonania artystyczne z okresu 10 ostatnich lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (począwszy od 2016 r.). Okres ten może być przedłużony w określonych przypadkach. (Okres 10 lat może być przedłużony o czas przebywania w tym okresie na długoterminowych (powyżej 90 dni) udokumentowanych zasiłkach chorobowych lub świadczeniach rehabilitacyjnych w związku z niezdolnością do pracy. Dodatkowo do tego okresu można doliczyć liczbę miesięcy przebywania na urlopach związanych z opieką i wychowaniem dzieci udzielanych na zasadach określonych w Kodeksie pracy, a w przypadku kobiet – 18 miesięcy za każde urodzone bądź przysposobione dziecko, jeżeli taki sposób wskazania przerw w karierze naukowej jest bardziej korzystny.).

W przypadku wniosków OPUS LAP, dla każdego zespołu badawczego zaangażowanego w projekt należy wskazać kierownika projektu: w projektach we współpracy dwustronnej – dwóch, a w trójstronnej - trzech, odpowiednio; kierownika polskiego zespołu badawczego i kierownika/-ów zagranicznych zespołów badawczych.

Kierownik polskiego zespołu badawczego zobowiązany jest do przebywania przez co najmniej 50% czasu trwania projektu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w zagranicznej jednostce organizacyjnej podmiotu realizującego projekt i pozostawania w dyspozycji podmiotu realizującego projekt. Zobowiązanie to nie dotyczy udokumentowanych delegacjami służbowymi wyjazdów mających bezpośredni związek z realizowanym projektem oraz urlopów, czasu wolnego od pracy i innych nieobecności w pracy regulowanych powszechnie obowiązującymi przepisami.

Ponadto, kierownikiem polskiego zespołu badawczego może być wyłącznie osoba zatrudniona przez cały okres realizacji projektu w podmiocie planowanym jako miejsce realizacji polskiej części projektu badawczego na podstawie umowy o pracę, co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy. Wymóg zatrudnienia nie dotyczy osób pobierających świadczenia emerytalne z systemu ubezpieczeń społecznych.

Co to jest program Weave?

Program Weave opiera się na wielostronnej współpracy między instytucjami finansującymi badania naukowe, skupionymi w stowarzyszeniu Science Europe, a jego celem jest uproszczenie procesu składania i oceny wniosków na wielostronne międzynarodowe projekty badawcze. Realizowany jest zgodnie z procedurą agencji wiodącej (Lead Agency Procedure – LAP). Procedura LAP jest nowym standardem oceny wniosków stosowanym w europejskich instytucjach finansujących naukę. Ma ona ułatwić międzynarodowym zespołom naukowym wnioskowanie o środki na realizację wspólnych projektów badawczych oraz usprawnić proces oceny wniosków przez instytucje finansujące badania naukowe. Kluczowe zasady tej procedury to:

  • wykorzystanie krajowych konkursów prowadzonych przez instytucje partnerskie do oceny merytorycznej nie tylko wniosków krajowych, ale także wniosków międzynarodowych dwustronnych i wielostronnych, konkurujących na równych zasadach z wnioskami krajowymi,
  • zaufanie co do jakości oceny wniosków w gronie instytucji podejmujących taką współpracę.

Dzięki temu, wnioski o finansowanie projektów angażujących co najmniej dwie grupy badawcze z różnych krajów w celu realizacji wspólnych badań, będą oceniane tylko w jednej instytucji - agencji wiodącej - właściwej dla jednego z zaangażowanych w dany projekt zespołów, w obrębie konkursu stanowiącego stały element jej oferty. Wyniki oceny merytorycznej dokonanej przez agencję wiodącą podlegają zatwierdzeniu przez pozostałe instytucje współorganizujące konkurs, które przyznają finansowanie na realizację projektów badawczych rekomendowanych w wyniku tej oceny.

W przypadku konkursu OPUS 32 współpraca LAP możliwa jest w ramach współpracy w programie Weave między NCN, a:

  • FWF – Austrian Science Fund,  
  • GAČR – Czech Science Foundation, 
  • ARIS – Slovenian Research and Innovation Agency, 
  • DFG – German Research Foundation,
  • SNSF – Swiss National Science Foundation,
  • FNR  Luxembourg National Research Fund,
  • FWO – Research Foundation – Flanders.

Zespół badawczy z Polski jest wnioskodawcą koordynującym, odpowiedzialnym za złożenie wniosku OPUS LAP do NCN. NCN jako agencja wiodąca przeprowadzi w ramach konkursu OPUS 32 ocenę merytoryczną wniosków OPUS LAP o finansowanie projektów badawczych z udziałem zespołów badawczych z Polski oraz z Austrii, Czech, Niemiec, Słowenii, Szwajcarii, Luksemburga lub Belgii-Flandrii.

Nabór wniosków na projekty badawcze planowane do realizacji we współpracy dwu- lub trójstronnej przez zespoły badawcze z Polski, Austrii, Czech, Niemiec, Słowenii, Szwajcarii, Luksemburga i Belgii-Flandrii w przypadku których rolę agencji wiodącej pełnią FWF, GAČR, DFG, ARIS, SNSF, FNR i FWO prowadzony jest w konkursie Weave-UNISONO.

Współpraca z Hiszpanią 

Na podstawie porozumienia zawartego między NCN a hiszpańską agencją AEI, w konkursie OPUS 32+LAP/Weave będzie można składać wnioski na projekty realizowane w ramach dwustronnej współpracy polsko-hiszpańskiej, które będą ocenianie w NCN jako agencji wiodącej.

Nabór wniosków na projekty badawcze planowane we współpracy dwustronnej polsko-hiszpańskiej, w których rolę agencji wiodącej pełni AEI prowadzony jest w konkursie FLAMENCO.

Czy są jakieś ograniczenia w składaniu wniosków na projekty badawcze w konkursach NCN?

Ograniczenia w składaniu wniosków są opisane szczegółowo w rozdziale III Regulaminu przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez NCN w zakresie projektów badawczych.

W danej edycji konkursów można być wskazanym jako kierownik projektu tylko w jednym wniosku. Oznacza to, że w tej edycji konkursów NCN, dana osoba może być wskazana tylko raz jako kierownik projektu we wniosku OPUS lub we wniosku OPUS LAP lub we wniosku SONATA.

Wniosek obejmujący zadania badawcze pokrywające się z zadaniami wskazanymi we wniosku złożonym wcześniej, może zostać złożony dopiero wtedy, gdy decyzja Dyrektora NCN w sprawie odmowy przyznania finansowania stała się ostateczna z zastrzeżeniem § 22.

Członek Rady NCN nie może być wskazany jako kierownik projektu, członek zespołu badawczego bądź opiekun naukowy we wniosku złożonym w trakcie pełnienia funkcji członka Rady NCN. Osoba, która zakończyła pełnienie funkcji członka Rady NCN, może być wskazana we wniosku jako kierownik projektu nie wcześniej niż po upływie 4 miesięcy*od dnia, w którym przestała być członkiem Rady.
* Warunek musi zostać spełniony na dzień zakończenia naboru wniosków w konkursie.

Łączna liczba projektów NCN kierowanych przez daną osobę i wniosków złożonych w NCN, będących w ocenie lub zakwalifikowanych do finansowania, w których ta osoba wskazana jest jako kierownik projektu, nie może przekraczać dwóch. Liczba ta ulega zwiększeniu do trzech w przypadku, gdy dana osoba kieruje co najmniej jednym projektem finansowanym w międzynarodowym konkursie NCN lub złożyła co najmniej jeden wniosek do międzynarodowego konkursu NCN. 

Możliwe kombinacje liczby projektów przedstawiono w tabeli poniżej.

Liczba kierowanych przeze mnie projektów badawczych1 NCN oraz wniosków2 złożonych w NCNCzy mogę składać kolejny wniosek o finansowanie projektu badawczego?
łącznie projekty badawcze LUB wnioski w konkursach krajowych3projekty badawcze LUB wnioski w konkursach międzynarodowych4 w konkursie krajowym w konkursie międzynarodowym
00TAKTAK
11TAKTAK
220NIETAK
211TAKTAK
202TAKTAK
≥33NIENIE

Legenda:

1 Kierowanie projektem odnosi się do okresu od dnia podpisania umowy o realizację i finansowanie projektu w ramach konkursów NCN do dnia złożenia raportu końcowego z realizacji tego projektu.

2 Do limitu wliczane są wnioski w trakcie oceny lub zakwalifikowane do finansowania.

3 Projekty badawcze lub wnioski w konkursach krajowych: OPUS, PRELUDIUM, SONATINA, SONATA, SONATA BIS, MAESTRO oraz projekty badawcze HARMONIA, SYMFONIA, Covid-19.

4 Konkursy ogłaszane przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe, obejmują:

  • konkursy ogłaszane w ramach programów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej; 
  • konkursy ogłaszane przez NCN we współpracy z innymi instytucjami finansującymi badania naukowe, w ramach współpracy bilateralnej oraz programów niewspółfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w tym konkursy prowadzone w oparciu o współpracę LAP oraz konkursy finansowane ze środków Funduszy Norweskich i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Do limitów nie wliczają się:

  • wnioski/projekty PRELUDIUM BIS, DIOSCURI, TANGO, ARTIQ;
  • wnioski/działania naukowe MINIATURA;
  • wnioski/komponenty badawcze NAWA;
  • staże FUGA i UWERTURA;
  • stypendia ETIUDA;
  • Program NCN dla naukowców z Ukrainy na kontynuowanie badań w Polsce oraz Specjalny program stypendialny NCN dla studentów i początkujących naukowców z Ukrainy.

Nowe ograniczenia, które będą obowiązywały od dnia 1 stycznia 2027 r. tj. we wszystkich konkursach, w których termin składania wniosków upływa od dnia 1 stycznia 2027 r.

W jednym roku kalendarzowym, z zastrzeżeniem poniższych punktów 1 i 2 można być wskazanym jako kierownik projektu tylko w jednym wniosku. Złożenie drugiego wniosku w jednym roku kalendarzowym, w którym ta sama osoba wskazana jest jako kierownik projektu, jest dopuszczalne, jeżeli przynajmniej jeden z wniosków złożony został w konkursie OPUS we współpracy LAP lub w ramach konkursów ogłaszanych przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe i wnioski te nie zostały złożone w jednej edycji konkursów. 

W przypadku naruszenia ograniczeń przewidzianych w niniejszym zapisie rozpatrywany będzie wyłącznie wniosek wysłany jako pierwszy w systemie OSF. 

Do limitu, o którym mowa w niniejszym zapisie nie wlicza się wniosków ostatecznie odrzuconych ze względów formalnych.

  1. Łączna liczba projektów NCN kierowanych (Kierowanie projektem odnosi się do okresu od dnia podpisania umowy o realizację i finansowanie projektu w ramach konkursów NCN do dnia złożenia raportu końcowego z realizacji tego projektu) przez daną osobę oraz wniosków złożonych w NCN, będących w ocenie lub zakwalifikowanych do finansowania, w których ta osoba jest wskazana jako kierownik projektu, nie może przekraczać dwóch.
  2. Limit, o którym mowa powyżej, zwiększa się do trzech, w przypadku gdy osoba, kieruje co najmniej jednym projektem finansowanym w ramach konkursu OPUS we współpracy LAP lub w ramach konkursu ogłaszanego przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe lub jest wskazana jako kierownik projektu w co najmniej jednym wniosku złożonym w NCN, będącym w ocenie lub zakwalifikowanym do finansowania, w ramach konkursu OPUS we współpracy LAP lub w ramach konkursu ogłaszanego przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe.

Do limitów, nie wlicza się projektów finansowanych i wniosków złożonych w ramach konkursów PRELUDIUM BIS i DIOSCURI.

Jaki może być zakres tematyczny wniosku?

Do konkursu można złożyć wniosek obejmujący badania podstawowe w dowolnym obszarze określonym w jednym z 26 paneli NCN. Panele NCN dzielą się na trzy działy:

  • HS – nauki humanistyczne, społeczne i o sztuce;
  • ST – nauki ścisłe i techniczne;
  • NZ – nauki o życiu.

Wniosek jest oceniany w panelu, do którego został złożony (np. HS1, ST1, NZ1). Kierownik projektu dokonuje wyboru panelu. Nie ma możliwości zmiany panelu po złożeniu wniosku. Wybór niewłaściwego panelu może skutkować odrzuceniem wniosku.

Jaki może być czas trwania projektu?

W konkursie można ubiegać się o finansowanie projektów trwających:

Wniosek OPUSWniosek OPUS LAP
  • 12 miesięcy
  • 24 miesiące
  • 36 miesięcy
  • 48 miesięcy
  • współpraca z partnerem z Austrii, Szwajcarii, Słowenii, Luksemburga, Belgii-Flandrii lub Hiszpanii
    • 24 miesiące
    • 36 miesięcy
    • 48 miesięcy
  • współpraca z partnerem z Niemiec lub Czech
    • 24 miesiące
    • 36 miesięcy
  • brak możliwości współpracy trójstronnej polsko-czesko-belgijskiej
  • czas trwania projektu powinien być ten sam (jeśli to możliwe) lub jak najbardziej zbliżony dla wszystkich zaangażowanych w dany projekt zespołów.

 

Jakie są rodzaje stanowisk dla członków zespołu badawczego?

Warunki konkursu nie określają maksymalnej liczby członków zespołu badawczego.

W projektach badawczych, poza kierownikiem projektu, w realizację zadań badawczych mogą być zaangażowani dodatkowi wykonawcy, w tym studenci i doktoranci oraz osoby na stanowisku typu post-doc lub stanowisku badacza (senior researcher).

Stanowisko typu post-doc to pełnoetatowe stanowisko pracy zaplanowane przez kierownika projektu dla osoby, która uzyskała stopień naukowy doktora w roku zatrudnienia w projekcie lub w okresie 12 lat przed 1 stycznia roku zatrudnienia w projekcie. Okres ten może być przedłużony, zgodnie z zasadami opisanymi w katalogu kosztów w projektach badawczych finansowanych przez NCN.

Na stanowisku post-doc może być zatrudniona osoba, która uzyskała stopień doktora w podmiocie innym niż podmiot, w którym planowane jest zatrudnienie na tym stanowisku, lub odbyła co najmniej 9-miesięczny, ciągły i udokumentowany staż naukowy, zrealizowany w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub po uzyskaniu stopnia doktora, w podmiocie innym niż podmiot realizujący projekt oraz w kraju innym niż kraj uzyskania stopnia doktora. Osoba, która będzie zatrudniona w projekcie na stanowisku typu post-doc, musi zostać wybrana w drodze otwartego konkursu. 

Doktorant/student, który będzie pobierał stypendium naukowe NCN, musi zostać wybrany w drodze otwartego konkursu.

Stanowisko badacza (senior researcher) to pełnoetatowe stanowisko pracy, współfinansowane przez podmiot realizujący, w którym przewidziane jest zatrudnienie osoby, która uzyskała stopień doktora co najmniej 7 lat przed datą wystąpienia z wnioskiem, posiadającej specjalistyczną wiedzę, unikatowe kompetencje i doświadczenie niezbędne do realizacji zadań badawczych zaplanowanych w projekcie.

We wniosku OPUS LAP nie można planować zaangażowania w realizację projektu badawczego osoby na stanowisku badacza (senior researcher).

Należy jednak pamiętać, że zasadność zaangażowania do realizacji projektu poszczególnych członków zespołu badawczego podlega ocenie Zespołu Ekspertów. We wniosku należy opisać kompetencje i zadania przewidziane do realizacji przez poszczególnych członków zespołu badawczego. Szczegółowe informacje dotyczące budżetu na wynagrodzenia i stypendia zawarte są w katalogu kosztów w projektach badawczych finansowanych przez NCN.

Jak zaplanować kosztorys polskiej części projektu?

Kosztorys jest ważnym elementem wniosku podlegającym ocenie na etapie oceny formalnej i oceny merytorycznej.

Kosztorys musi być uzasadniony w stosunku do przedmiotu oraz zakresu badań i oparty na realnych wyliczeniach. Kosztorys musi określać wydatki, które będą pokryte w ramach środków NCN (tzw. kosztów kwalifikowalnych). Warunki konkursu nie określają minimalnej ani maksymalnej łącznej wysokości środków finansowych, o które można wnioskować, jednak zaplanowanie nieuzasadnionego kosztu może skutkować odrzuceniem wniosku.

Zgodnie z Regulaminem budżet projektu (koszty kwalifikowalne) składa się z kosztów bezpośrednich i pośrednich.

Do kosztów bezpośrednich należą:

  1. wynagrodzenia dla kierownika projektu;
  2. wynagrodzenia dla wykonawców projektu:
  • pełnoetatowe stanowiska typu post-doc,
  • pełnoetatowe stanowisko badacza (senior researcher),
  • stypendia i wynagrodzenia dla doktorantów i studentów,
  • wynagrodzenia dodatkowe przeznaczone dla członków zespołu badawczego; jeżeli kierownik projektu nie planuje pełnoetatowego zatrudnienia w projekcie, jego wynagrodzenie mieści się w puli wynagrodzeń dodatkowych;
  1. zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń i oprogramowania;
  2. zakup materiałów i drobnego sprzętu;
  3. usługi obce;
  4. wyjazdy służbowe, wizyty, konsultacje (w przypadku wniosku OPUS LAP, koszty konsultacji i wizyt współpracowników z instytucji badawczych otrzymujących równoległe finansowanie z FWF, GAČR, ARIS, DFG, SNSF, FNR FWO lub AEI są niekwalifikowalne);
  5. gratyfikacje dla wykonawców zbiorowych;
  6. inne koszty niezbędne do realizacji projektu, które są zgodne katalogiem kosztów.

Na koszty pośrednie składają się:

  • koszty pośrednie w wysokości do 20% kosztów bezpośrednich, które mogą być przeznaczone na koszty pośrednio związane z projektem, w tym koszty udostępnienia publikacji lub danych badawczych w otwartym dostępie,
  • koszty pośrednie open access w wysokości do 2% kosztów bezpośrednich, które mogą być przeznaczone wyłącznie na koszty związane z udostępnieniem publikacji lub danych badawczych w otwartym dostępie.

W przypadku podmiotów wnioskujących o udzielenie pomocy publicznej, koszty pośrednie obejmujące koszty pośrednie open access i pozostałe koszty pośrednie mogą wynieść łącznie do 20% kosztów bezpośrednich.

Na etapie realizacji projektu podmiot realizujący jest zobowiązany do uzgodnienia z kierownikiem projektu zagospodarowania co najmniej 25% wartości kosztów pośrednich. Wydatki poniesione w ramach tej kwoty muszą być kwalifikowalne.

Szczegółowe informacje dotyczące kwalifikowalności kosztów zawarte są w katalogu kosztów.

W przypadku wniosku OPUS LAP, obowiązkowym załącznikiem do wniosku jest tabela budżetowa w której należy przedstawić kosztorysy projektu badawczego dla wszystkich zagranicznych zespołów badawczych zaangażowanych w dany projekt, sporządzone zgodnie z zasadami obowiązującymi w FWF, GAČR, DFG, ARIS, SNSF, FNR, FWO lub AEI. W tabeli budżetowej należy wybrać i wypełnić właściwą dla danego zespołu sekcję w tabeli Excel.

W kosztorysach tych należy uwzględnić zarówno koszty, o jakie zagraniczny zespół badawczy wnioskuje do FWF, GAČR, DFG, ARIS, SNSF, FNR, FWO lub AEI identyczne z kosztami wykazanymi we wnioskach krajowych składanych do tych instytucji, jak również uzasadnienia wszystkich podanych kwot. Należy mieć na uwadze, że kosztorysy projektu badawczego po stronie zagranicznej ujęte w tabeli budżetowej będą przedmiotem oceny merytorycznej w zakresie zasadności kosztów planowanych na realizację projektu badawczego w stosunku do przedmiotu i zakresu badań.

Brak uzasadnień kosztów podanych w tabeli budżetowej może skutkować odrzuceniem wniosku.

Kwoty kosztów w tabeli budżetowej należy wprowadzić w EUR (w przypadku kosztorysów austriackich, słoweńskich, niemieckich, luksemburskich, belgijskich lub hiszpańskich zespołów badawczych), w CZK (w przypadku kosztorysów zespołów czeskich) lub w CHF (w przypadku kosztorysów zespołów szwajcarskich), zgodnie z kursami walut:

  • 1 EUR = 4,3180PLN
  • 1 CZK = 0,1781PLN
  • 1 CHF = 4,5792PLN         

Wypełniona tabela budżetowa powinna być załączona do wniosku OPUS LAP.

W przypadku wniosków OPUS LAP, w systemie OSF możliwe jest zaplanowanie realizacji projektów badawczych przez polskie zespoły badawcze począwszy od 2028 r.

Szczegółowe informacje oraz przykłady tabeli budżetowej znajdują się w Wytycznych dla polskich zespołów badawczych składających wnioski OPUS LAP.

Otwarty dostęp do rezultatów badań

Wersja z 10 lipca 2025 r. – obowiązująca

Zgodnie z polityką publikowania w otwartym dostępie, prace będące efektem realizacji projektów badawczych powinny być, o ile to możliwe, udostępnione w modelu otwartego dostępu. 

NCN uznaje za zgodne z powyższą polityką następujące ścieżki publikacyjne dla artykułów naukowych:

  1. w czasopismach lub na platformach otwartego dostępu zarejestrowanych lub będących na etapie rejestracji w Directory of Open Access Journal (DOAJ);
  2. w czasopismach subskrypcyjnych (które publikują artykuły dostępne wyłącznie w ramach płatnej subskrypcji) i/lub hybrydowych (które publikują zarówno artykuły otwarte, jak i artykuły dostępne w ramach płatnej subskrypcji); w przypadku opublikowania artykułu w modelu zamkniętym zaleca się, by Author Accepted Manuscript (AAM; czyli wersja ostateczna manuskryptu, stworzona przez autora, która obejmuje wszelkie zmiany dokonane po recenzji i została zaakceptowana do publikacji przez czasopismo, inaczej zwana również postprintem lub zaakceptowanym manuskryptem autora) lub preprint pracy został udostępniony w repozytorium zarejestrowanym w Directory of Open Access Repositories (OpenDOAR), przy czym brak takiego udostępnienia AAM/preprintu nie wpływa na uznanie poniesionych kosztów, ani na rozliczenie projektu;
  3. w czasopismach objętych licencją otwartego dostępu w ramach tzw. umów transformacyjnych (czyli dostępnych w ograniczonym czasie, na podstawie aktualnych ustaleń krajowych konsorcjów wydawniczych; czasopisma objęte polskimi umowami transformacyjnymi są dostępne na stronie Wirtualnej Biblioteki Nauki).

Licencje, na których należy udostępniać prace (dotyczy artykułów naukowych):

  • ścieżka 1: prace należy udostępnić na wybranej licencji Creative Commons (CC) lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu;
  • ścieżka 2: Version of Record (VoR, czyli wersja manuskryptu opublikowana w czasopiśmie z zestawem czcionek i brandingiem czasopisma, inaczej zwana również wersją opublikowaną lub pdf-em wydawcy), AAM lub preprint pracy powinien być udostępniony w repozytorium na licencji CC lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu;
  • ścieżka 3: prace należy udostępnić na wybranej licencji CC lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu.

Kwestia kwalifikowalności kosztów APC (Article Processing Charge; dotyczy artykułów naukowych):

Koszty są kwalifikowalne dla każdej ścieżki publikacyjnej i każdej licencji CC lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu. NCN nie rekomenduje ponoszenia kosztów APC w przypadku prac opublikowanych w ramach ścieżki 2., w których wersja AAM lub preprint może być bezpłatnie udostępniona w repozytorium.

Wszystkie dane, będące podstawą publikacji naukowych, zarówno w otwartym i zamkniętym dostępie, stanowiących efekt realizacji projektu, powinny być rzetelnie udokumentowane w sposób spełniający zasady maszynowego lub manualnego wyszukiwania, dostępności, interoperacyjności i ponownego użycia (tzw. FAIR Data). Tam gdzie to możliwe, dane te powinny być udostępniane w repozytorium zgodnie z warunkami licencji CC0 lub CC BY 4.0. Dopuszczalne jest zastosowanie innej licencji, która zapewnia taki sam stopień otwartości i możliwości ponownego wykorzystania jak CC0 lub CC BY 4.0.

Pod pojęciem „dane”, NCN rozumie zarówno dane zebrane i dotąd nieprzetworzone, jak i dane wytworzone i poddane analizie, inne niż publikacje naukowe. Definicja ta obejmuje wszystkie możliwe formaty, zarówno cyfrowe, jak i nie cyfrowe.

Formularz wniosku

Informacje, które należy podać we wnioskach:
Poniższe informacje należy podać w języku angielskim. 
Dokładny opis elementów wniosku znajduje się we wzorze formularza wniosku dla konkursu OPUS i OPUS LAP. 

Wniosek OPUSWniosek OPUS LAP

1. dane kierownika projektu, w tym:

  • informacje o przebiegu kariery i doświadczeniu naukowym, a także lista od 1 do 10 publikacji; w przypadku działalności naukowej z zakresu twórczości i sztuki, wykaz od 1 do 10 najważniejszych prac opublikowanych lub dokonań artystycznych i artystyczno-naukowych;
  • wykaz publikacji retraktowanych w roku wystąpienia z wnioskiem (na dzień wysłania wniosku) i w całym okresie, z którego wykazano prace opublikowane lub przyjęte do druku przy uwzględnieniu przerw w karierze naukowej, o których mowa w przypisie nr 2, jednakże za okres nie krótszy niż 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem i opis przyczyn retrakcji (o ile dotyczy),
  • informacje o kierowaniu projektami badawczymi lub innym finansowaniu badań uzyskanym w ramach konkursów NCN lub innych konkursów krajowych lub międzynarodowych;

w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (z uwzględnieniem przysługujących przerw);

1. dane kierowników projektu (kierownika polskiego zespołu badawczego oraz kierownika/-ów zagranicznego/-ych zespołu/-ów badawczego/-ych), w tym:

  • informacje o przebiegu kariery i doświadczeniu naukowym, a także lista od 1 do 10 publikacji; w przypadku działalności naukowej z zakresu twórczości i sztuki, wykaz od 1 do 10 najważniejszych prac opublikowanych lub dokonań artystycznych i artystyczno-naukowych;
  • wykaz publikacji retraktowanych w roku wystąpienia z wnioskiem (na dzień wysłania wniosku) i w całym okresie, z którego wykazano prace opublikowane lub przyjęte do druku przy uwzględnieniu przerw w karierze naukowej, o których mowa w przypisie nr 2, jednakże za okres nie krótszy niż 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem i opis przyczyn retrakcji (o ile dotyczy),
  • informacje o kierowaniu projektami badawczymi lub innym finansowaniu badań uzyskanym w ramach konkursów NCN lub innych konkursów krajowych;

w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (z uwzględnieniem przysługujących przerw);

2. podstawowe dane o wniosku i podmiocie, w którym będzie realizowany projekt (dodatkowo w języku polskim);2. podstawowe dane o wniosku i podmiotach, w których będzie realizowany projekt (dodatkowo, dla polskich podmiotów, w języku polskim);
3. plan badań (dodatkowo w języku polskim);3. plan badań przedstawiający zadania badawcze zaplanowane dla polskiego zespołu badawczego (dodatkowo w języku polskim) oraz dla każdego zagranicznego zespołu badawczego zaangażowanego w projekt;
4. informacje o zakresie prac wykonawców projektu;
5. streszczenie projektu;
6. popularnonaukowe streszczenie projektu (dodatkowo w języku polskim);
7. skrócony opis projektu wraz z bibliografią (do 5 stron A4, bibliografia nie wlicza się do limitu stron);
8. szczegółowy opis projektu wraz z bibliografią (do 15 stron A4, bibliografia nie wlicza się do limitu stron);
9. informacje o badaniach prowadzonych we współpracy międzynarodowej i płynących z niej korzyściach (informacje wymagane tylko w przypadku projektów realizowanych przy wykorzystaniu przez polskie zespoły badawcze wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych lub we współpracy z zagranicznymi partnerami);

9. informacje o badaniach prowadzonych we współpracy międzynarodowej i płynących z niej korzyściach (informacje wymagane w przypadku projektów realizowanych we współpracy LAP lub przy wykorzystaniu przez polskie zespoły badawcze wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych lub we współpracy z zagranicznymi partnerami);

NCN nie wymaga składania żadnych dokumentów (umów/ porozumień) potwierdzających współpracę LAP między polskimi i zagranicznymi zespołami badawczymi.

10. informacje o kwestiach etycznych występujących w planowanych badaniach;
11. informacje dotyczące planu zarządzania danymi powstałymi lub wykorzystanymi w trakcie realizacji projektu badawczego, zgodnie z wymaganiami przedstawionymi we wniosku;
12. kosztorys projektu sporządzony zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie12. kosztorys projektu badawczego po stronie polskiej sporządzony zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie oraz kosztorysy projektu badawczego po stronie zagranicznej, ujęte w tabeli budżetowej sporządzone zgodnie z zasadami obowiązującymi w FWF, GAČR, ARIS, DFG, SNSF, FNR FWO lub AEI.

W zakładce Osoby wskazane we wniosku należy wpisać dane wszystkich osób, które były zaangażowane w przygotowanie wniosku lub będą zaangażowane w realizację projektu. Należy tutaj wymienić wszystkie osoby, których dane (imię, nazwisko, afiliacja) są podane w innych częściach wniosku. Obowiązek poinformowania tych osób, że ich dane zostały zawarte we wniosku i będą przetwarzane przez NCN spoczywa na Wnioskodawcy. Sekcja ta nie podlega ocenie.

Czy w ramach tego konkursu można wnioskować o pomoc publiczną?

W konkursie można się ubiegać o pomoc publiczną, z wyjątkiem sytuacji, gdy o środki finansowe występuje osoba fizyczna. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie poświęconej pomocy publicznej.

W przypadku projektu realizowanego w podmiocie, dla którego finansowanie będzie stanowić pomoc publiczną, środki finansowe dla studentów i doktorantów można zaplanować wyłącznie w formie opisanej w kategorii „wynagrodzenia dla studentów i doktorantów” w katalogu kosztów w projektach badawczych finansowanych przez NCN.

Wszystkie dokumenty dotyczące wnioskowania o udzielenie pomocy publicznej muszą być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym w formacie PAdES.

UWAGA: 

Pomoc publiczna na podstawie rozporządzenia MNiSW z dnia 9 września 2015 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej za pośrednictwem NCN może być udzielona do dnia 30 czerwca 2027 r. W przypadku wyboru projektu do finansowania i podpisania umowy po 30 czerwca 2027 r. podmiot może zostać poproszony o przedłożenie dodatkowych załączników i uwzględnienie zmian w projekcie w zakresie pomocy publicznej na podstawie nowego rozporządzenia.

Jak przebiega proces oceny wniosku?

Wnioski podlegają ocenie formalnej, a następnie ocenie merytorycznej. 

Ocena formalna

Wniosek OPUSWniosek OPUS LAP
przez koordynatora dyscyplin NCNprzez koordynatora dyscyplin NCN oraz przez instytucje partnerskie FWF, GAČR, ARIS, DFG, SNSF, FNR, FWO lub AEI w odniesieniu do wniosków złożonych przez zagraniczne zespoły badawcze, zgodnie z zasadami określonymi przez te instytucje;

Do oceny merytorycznej kwalifikowane są wyłącznie wnioski kompletne i spełniające wszystkie wymagania określone w ogłoszeniu. Wniosek może zostać odrzucony ze względów formalnych również na późniejszym etapie oceny.

W związku z inwazją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, na mocy uchwały Rady Narodowego Centrum Nauki, we wnioskach składanych w konkursach Narodowego Centrum Nauki nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami rosyjskimi. Zaplanowanie takiej współpracy będzie skutkować odrzuceniem wniosku ze względów formalnych.

Wnioski OPUS LAP będą oceniane w ramach konkursu OPUS 32 wraz z innymi wnioskami złożonymi w tym konkursie.

Wnioski spełniające wymogi formalne są kierowane do oceny merytorycznej. 

Ocena merytoryczna

Oceny merytorycznej wniosków dokonują Zespoły Ekspertów, których członkowie są wybierani przez Radę NCN oraz eksperci zewnętrzni niebędący członkami Zespołów Ekspertów. Ocena merytoryczna wniosków przebiega w dwóch etapach.

W etapie I, oceny dokonuje powoływany przez Radę NCN Zespół Ekspertów. Ocenie podlegają dane zawarte we wniosku i załącznikach z wyłączeniem szczegółowego opisu projektu. Każdy wniosek oceniany jest niezależnie przez dwóch członków Zespołu Ekspertów. W przypadku wniosku, dla którego przypisano pomocnicze określenia identyfikujące, wskazujące dyscypliny objęte innymi panelami NCN niż ten, do którego został złożony wniosek, przewodniczący Zespołu Ekspertów może zdecydować o zasięgnięciu dodatkowej opinii, którą sporządza członek innego Zespołu Ekspertów (tzw. wnioski interdyscyplinarne).

Następnie, podczas pierwszego posiedzenia, Zespół Ekspertów na podstawie dyskusji ustala listę wniosków skierowanych do etapu II oceny.

W etapie II, wnioski są kierowane do co najmniej dwóch recenzentów, którzy przygotowują indywidualne opinie na podstawie danych zawartych we wniosku i załącznikach z wyłączeniem skróconego opisu projektu. Zespół Ekspertów opierając się na opiniach recenzentów oraz dyskusji podczas drugiego posiedzenia, ustala listę rankingową ze wskazaniem wniosków rekomendowanych do finansowania.

W przypadku wniosków OPUS LAP, Zespół Ekspertów rekomenduje do finansowania tylko te wnioski, które znajdują się w 20% najwyżej ocenionych wniosków spośród wszystkich złożonych w konkursie OPUS w ramach poszczególnych paneli NCN. Po zakończeniu oceny merytorycznej, NCN przekaże instytucjom partnerskim informację o wyniku oceny merytorycznej wraz z listą projektów badawczych rekomendowanych do finansowania celem zatwierdzenia tych rekomendacji. 

Wnioski OPUS LAP rekomendowane do finansowania przez NCN, w których zaplanowano współpracę z niemieckimi zespołami badawczymi ubiegającymi się równolegle o finansowanie z instytucji partnerskiej Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG), przechodzą etap dodatkowej oceny w DFG. Do finansowania mogą zostać skierowane tylko te wnioski, które uzyskają pozytywną ocenę DFG. Dokonywana jest ona zgodnie z zasadami obowiązującymi w tej instytucji partnerskiej, w oparciu o kompletną dokumentację z oceny przeprowadzonej w NCN, w tym treść recenzji.

Środki finansowe na realizację projektów przez polskie zespoły badawcze zostaną przyznane przez Dyrektora NCN pod warunkiem, że instytucje partnerskie również przyznają środki finansowe zagranicznym zespołom badawczym.

Dodatkowe informacje na temat procesu oceny wniosków można znaleźć w szczegółowym trybie sporządzania ocen przez Zespoły Ekspertów 

Wniosek jest oceniany w panelu, do którego został złożony (np. HS1, ST1, NZ1). Kierownik projektu dokonuje wyboru panelu. Nie ma możliwości zmiany panelu po złożeniu wniosku. Pomocnicze określenia identyfikujące pomagają w doborze ekspertów i recenzentów do oceny merytorycznej wniosku. Wnioski interdyscyplinarne, decyzją przewodniczącego Zespołu Ekspertów, mogą uzyskać dodatkową ocenę eksperta z innego panelu.

Co jest brane pod uwagę przy ocenie wniosku?

Przy ocenie wniosku uwzględnia się w szczególności:

  1. spełnianie kryterium badań podstawowych;
  2. poziom naukowy i nowatorski charakter badań lub zadań przewidzianych do realizacji;
  3. wpływ realizacji projektu badawczego na rozwój dyscypliny naukowej;
  4. ocenę możliwości realizacji planowanych badań;
  5. osiągnięcia naukowe kierownika projektu badawczego;
  6. ocenę wykonania przez kierownika projektu badawczego innych projektów uprzednio finansowanych ze środków finansowych NCN i z innych źródeł;
  7. zasadność planowanych kosztów w stosunku do przedmiotu i zakresu badań;
  8. sposób przygotowania wniosku oraz spełnienie innych wymagań przedstawionych w ogłoszeniu o konkursie.

Kryteria oceny wniosków zostały szczegółowo opisane w regulaminie przyznawania środków.

Dodatkowo w przypadku wniosku OPUS LAP ocenie podlega:

  1. zrównoważony i komplementarny wkład wszystkich zespołów badawczych w realizację projektu badawczego; oznacza to, że wkład każdego z zaangażowanych w realizację projektu zespołów jest znaczący i niezbędny, a zaplanowane zadania badawcze dla każdego zespołu uzupełniają się i tworzą spójny, wspólny projekt badawczy;
  2. dorobek kierowników zagranicznych zespołów badawczych;
  3. wykonanie przez kierowników zagranicznych zespołów badawczych innych projektów badawczych.

We wnioskach OPUS, dorobek, kompetencje i specjalistyczne kwalifikacje osoby planowanej do zatrudnienia na stanowisku badacza (senior researcher), jak również zasadność tego stanowiska będzie podlegała ocenie merytorycznej. Niespełnienie warunków oraz niemerytoryczne uzasadnienie może skutkować odrzuceniem wniosku.

Wniosek, który uzyska uzgodnione stanowisko Zespołu Ekspertów o przyznaniu oceny punktowej zero lub „nie” w którymkolwiek kryterium podlegającym ocenie, nie może zostać zakwalifikowany do finansowania. Nie dotyczy to kryterium oceny planu zarządzania danymi oraz oceny kwestii etycznych planowanych badań.

Kto dokonuje oceny merytorycznej wniosku?

Oceny merytorycznej dokonuje Zespół Ekspertów na podstawie warunków przeprowadzania konkursu oraz kryteriów oceny, które określa regulamin przyznawania środków.

Zespoły Ekspertów wybierane są przez Radę NCN, zgodnie z zasadami tworzenia i powoływania Zespołów Ekspertów. Eksperci są wybitnymi naukowcami, polskimi i zagranicznymi, posiadającymi przynajmniej stopień doktora. Zespoły Ekspertów powoływane są na każdą edycję danego konkursu. Skład Zespołu Ekspertów jest zależny od liczby i tematyki wniosków złożonych w danym panelu. 

Wnioski są oceniane w ramach Zespołów Ekspertów w poszczególnych panelach dziedzinowych (np. HS1, NZ1, ST1). Kierownik projektu dokonuje wyboru panelu. Nie ma możliwości zmiany panelu po złożeniu wniosku, a wybór niewłaściwego panelu może skutkować odrzuceniem wniosku.

Kiedy i jak zostaną ogłoszone wyniki?

Wyniki konkursu zostaną udostępnione na stronie internetowej NCN oraz przekazane wnioskodawcy w drodze decyzji dyrektora NCN: 

Daty podane poniżej są orientacyjne i ostateczne ogłoszenie wyników zależy również od agencji partnerskiej.

Wniosek OPUSWniosek OPUS LAP

w terminie do 6 miesięcy od upływu terminu składania wniosków,

najpóźniej w czerwcu 2027 r. 

w terminie do 11 miesięcy od upływu terminu składania wniosków, w zależności od terminu zatwierdzenia oceny przez agencje partnerskie,

najpóźniej w listopadzie 2027 r.

Planowany harmonogram rozstrzygnięć w sprawie finansowania wniosków OPUS LAP:

  • z udziałem zagranicznych zespołów badawczych z Austrii, Czech, Szwajcarii, Luksemburga i Belgii-Flandrii – do końca lipca 2027 r.
  • z udziałem zagranicznych zespołów badawczych ze Słowenii, Niemiec i Hiszpanii – do połowy listopada 2027 r.
  • Polski zespół badawczy jest zobowiązany do przekazania dokumentacji dotyczącej oceny merytorycznej do wglądu partnerskim zespołom zaangażowanym w dany projekt (współwnioskodawcom).

Gdzie można znaleźć dodatkowe informacje?

Zachęcamy do zapoznania się z informacjami zawartymi na stronie internetowej NCN w sekcji Informacje dla wnioskodawców oraz z Wytycznymi dla polskich zespołów badawczych składających wnioski OPUS LAP/Weave. W przypadku dodatkowych pytań zalecamy kontakt drogą e-mailową: informacja@ncn.gov.pl 

Przydatne informacje

Planując złożenie wniosku w konkursie OPUS 32, należy:

  1. zapoznać się z pełną dokumentacją konkursową przedstawioną w ogłoszeniu, w szczególności z: 
  2. pozyskać od podmiotu, w którym będzie realizowany projekt, dane niezbędne do wypełnienia wniosku i dowiedzieć się, jakie są wewnętrzne procedury mogące mieć wpływ na złożenie wniosku oraz realizację projektu (planowanie kosztów w projekcie, procedura pozyskania podpisu/ów osoby/osób upoważnionej/upoważnionych do reprezentacji podmiotu na potwierdzeniu złożenia wniosku);
  3. w przypadku gdy podmiotem wnioskującym jest grupa polskich podmiotów, przygotować porozumienie o współpracy na rzecz realizacji wnioskowanego projektu badawczego;
  4. przygotować listy od redakcji, potwierdzające przyjęcie publikacji do druku (w przypadku, gdy w dorobku naukowym wskazano publikacje przyjęte do druku, które nie zostały jeszcze opublikowane).

Przed wysłaniem wniosku do NCN należy:

  1. sprawdzić, czy wszystkie dane oraz załączniki we wniosku są poprawne. Samo sprawdzenie kompletności wniosku w systemie OSF przyciskiem „Sprawdź kompletność” nie gwarantuje tego, że wypełniono poprawnie wszystkie dane i załączono odpowiednie załączniki;
  2. sprawdzić, czy wszystkie zakładki wypełnione są we właściwym języku, zgodnie z instrukcjami zawartymi we wzorze formularza wniosku;
  3. zablokować ostateczną wersję wniosku do NCN;
  4. pobrać i podpisać potwierdzenia złożenia wniosku w konkursie – kierownik projektu oraz osoba/osoby upoważniona/upoważnione do reprezentacji podmiotu;

W przypadku wniosku OPUS LAP, NCN nie wymaga składania żadnych dokumentów (umów/porozumień) potwierdzających współpracę LAP między polskimi i zagranicznymi zespołami badawczymi, ani składania podpisów przez członków zagranicznych zespołów badawczych pod wnioskiem OPUS LAP oraz pod żadnym z dokumentów załączanych do wniosku OPUS LAP.

  1. załączyć podpisane potwierdzenia złożenia wniosku.

Po wypełnieniu wniosku i dodaniu odpowiednich załączników, wniosek – tylko w wersji elektronicznej – należy wysłać do NCN w systemie OSF, używając przycisku „Wyślij do NCN”.

Dodatkowo, w przypadku wniosku OPUS LAP, każdy z zagranicznych zespołów badawczych zaangażowany w dany projekt musi złożyć do właściwej instytucji partnerskiej (FWF, GAČR, ARIS, DFG, SNSF, FNR, FWO lub AEI), wniosek o finansowanie, w tym komplet wymaganych przez nią dokumentów, zgodnie z obowiązującymi w tej instytucji terminami i zasadami. Jeśli instytucja partnerska wymaga złożenia w swoim systemie składania wniosków kopii wniosku OPUS LAP, to po wysłaniu wniosku OPUS LAP w systemie OSF należy wygenerować kompletną wersję anglojęzyczną wniosku OPUS LAP w formacie PDF i przekazać ją zagranicznemu zespołowi badawczemu.

Po zakończeniu naboru wniosków:

  1. przeprowadzony zostanie proces oceny wniosków;
  2. po każdym etapie oceny zostanie przekazana decyzja dyrektora NCN w sprawie przyznania środków finansowych;
  3. w przypadku zakwalifikowania wniosku do finansowania podpisana zostanie umowa o finansowanie projektu badawczego OPUS lub OPUS LAP;
  4. rozpocznie się realizacja projektu zgodnie z umową i regulaminem realizacji projektów badawczych, staży i stypendiów. W przypadku wniosków OPUS LAP, realizacja projektu badawczego przez polskie i zagraniczne zespoły badawcze podlega zasadom obowiązującym w NCN i we właściwych instytucjach partnerskich.

W przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych wnioskodawcy przysługuje odwołanie od decyzji dyrektora NCN do Komisji Odwoławczej Rady NCN. Odwołanie należy złożyć w terminie 14 dni od dnia skutecznego doręczenia decyzji.

Prosimy o zapoznanie się z zasadami przetwarzania danych osobowych przez NCN. W przypadku wniosków OPUS LAP, współadministratorami są instytucje partnerskie: 

Informacja o przetwarzaniu danych w programie Weave jest dostępna tutaj.

W przypadku wniosków OPUS LAP z udziałem zespołów z Niemiec, odbiorcą danych jest DFG: www.dfg.de/en/service/privacy_policy

Dokumentacja konkursowa

  1. Warunki konkursu OPUS
  2. Uchwała w sprawie przeprowadzenia konkursu OPUS 32 w zakresie projektów badawczych realizowanych w ramach współpracy Lead Agency Procedure
  3. Regulamin przyznawania środków
  4. Panele NCN
  5. Regulamin przyznawania stypendiów naukowych w projektach badawczych finansowanych ze środków NCN
  6. Koszty w projektach NCN
  7. Wzory formularzy wniosku OPUS i wniosku OPUS LAP
  8. Tabela budżetowa / wnioski OPUS LAP
  9. Porozumienie o współpracy na rzecz realizacji wnioskowanego projektu badawczego (dokument obowiązkowy, w przypadku gdy wnioskodawcą jest grupa podmiotów)
  10. Pomoc publiczna
  11. Wytyczne dla polskich zespołów badawczych składających wnioski OPUS LAP
  12. Wytyczne dla wnioskodawców do uzupełniania wniosku w systemie OSF
  13. Wytyczne dla wnioskodawców do uzupełniania planu zarządzania danymi w projekcie badawczym
  14. Wytyczne dla wnioskodawców do uzupełnienia formularza dotyczącego kwestii etycznych w projekcie badawczym
  15. Otwarta nauka
  16. Kodeks NCN dotyczący rzetelności badań naukowych i starania o fundusze na badania
  17. Procedura składania wniosków

Dokumenty dotyczące oceny wniosków:

  1. Kryteria oceny wniosków
  2. Zasady tworzenia i powoływania Zespołów Ekspertów
  3. Szczegółowy tryb sporządzania ocen wniosków przez zespoły ekspertów 
  4. Zasady doręczania decyzji dyrektora NCN
  5. Instrukcja dotycząca składania odwołań od decyzji dyrektora NCN

Dokumenty, z którymi należy się zapoznać przed rozpoczęciem realizacji projektu NCN:

  1. Wzory umów: OPUS i OPUS LAP
  2. Procedura przeprowadzania kontroli
  3. Wytyczne dla podmiotów audytujących wykonanie projektów badawczych
  4. Uchwała Rady NCN w sprawie współpracy z Federacją Rosyjską w ramach grantów finansowanych ze środków Narodowego Centrum Nauki
  5. Informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych
  6. Stanowisko NCN w sprawie generatywnej AI

Wrześniowe konkursy NCN

Kod CSS i JS

Ogłaszamy konkurs OPUS 32 LAP/Weave na projekty badawcze dla naukowczyń i naukowców na każdym etapie kariery oraz SONATA 22 dla osób ze stopniem doktora uzyskanym w latach 2019-2024. Łączny budżet obu konkursów to 800 mln zł. 

Uniwersalny OPUS

OPUS to konkurs dla wszystkich naukowczyń i naukowców pracujących lub planujących pracę w Polsce, niezależnie od wieku, posiadanego stopnia lub tytułu naukowego oraz doświadczenia. Można w nim zdobyć grant na projekt badawczy z obszaru badań podstawowych, w każdej dziedzinie nauki. Projekty OPUS tradycyjnie można realizować bez partnerów zagranicznych lub z ich udziałem, a także z wykorzystaniem przez polskie zespoły wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych.

Kierownikiem projektu OPUS może zostać naukowczyni lub naukowiec posiadający co najmniej jedną opublikowaną lub przyjętą do druku pracę, lub przynajmniej jedno dokonanie artystyczne bądź artystyczno-naukowe w przypadku działalności naukowej w zakresie twórczości i sztuki. Projekty OPUS można planować na 12, 24, 36 lub 48 miesięcy. Nie ma limitu finansowego na jeden projekt, ale wszystkie wydatki muszą być uzasadnione. Środki z grantu można przeznaczyć m.in. na wynagrodzenia dla kierownika i zespołu, w tym dla osób do 12 lat po doktoracie na stanowisku post-doc oraz dla senior researchera, zakup aparatury, urządzeń, oprogramowania, materiałów i drobnego sprzętu, usługi obce, pokrycie kosztów wyjazdów, wizyt i konsultacji, gratyfikacje dla wykonawców zbiorowych i inne koszty niezbędne do realizacji projektu.

Trzydziesta druga edycja OPUS, jak każda jesienna edycja tego konkursu, umożliwia ubieganie się o finansowanie projektów badawczych prowadzonych we współpracy międzynarodowej dwu- lub trójstronnej w ramach programu Weave z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Niemiec, Szwajcarii, Luksemburga, Belgii-Flandrii oraz – po raz pierwszy – we współpracy dwustronnej z zespołami z Hiszpanii. Projekty te będą oceniane przez Narodowe Centrum Nauki zgodnie z procedurą agencji wiodącej (LAP), a wyniki tej oceny zostaną zaakceptowane przez zagraniczne agencje partnerskie, które równolegle przyznają środki na realizację projektów swoim zespołom. 

Budżet konkursu OPUS 32 wynosi 600 mln zł i jest wyższy niż w poprzednich edycjach. Obecny wzrost to efekt m.in. planowanego zwiększenia dotacji celowej NCN w roku 2027.

Ogłoszenie OPUS 32 LAP/Weave

SONATA – trampolina do kariery naukowej

Konkurs SONATA 22 jest przeznaczony dla badaczek i badaczy na wczesnym etapie kariery, którzy uzyskali stopień doktora w latach 2019-2024. Okres kwalifikacji wydłuża się, jeśli przebywali w tym czasie na długoterminowych zwolnieniach lub urlopach związanych z opieką i wychowaniem dzieci. Kierownik projektu musi posiadać w swoim dorobku przynajmniej jedną pracę opublikowaną lub przyjętą do druku, lub przynajmniej jedno dokonanie artystyczne bądź artystyczno-naukowe.

W konkursie sfinansujemy projekty badawcze z obszaru badań podstawowych, obejmujące dowolną dziedzinę nauki. Granty można planować na 1, 2 lub 3 lata, a środki można przeznaczyć na wynagrodzenia dla kierownika i zespołu, koszty obniżenia pensum dydaktycznego, zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń, oprogramowania, materiałów i drobnego sprzętu, usługi obce, wyjazdy służbowe, wizyty, konsultacje, gratyfikacje dla wykonawców zbiorowych oraz inne koszty niezbędne do realizacji projektu. Grant SONATA można otrzymać tylko raz. 

Budżet konkursu to 200 milionów złotych.

Ogłoszenie SONATA 22

Składanie wniosków i zasady oceny

Formularze wniosków w systemie OSF zostaną uruchomione 1 października, nabór będzie otwarty do 15 grudnia 2026 r. do godziny 14.00.

Wnioski, które pozytywnie przejdą ocenę formalną, zostaną skierowane do dwuetapowej oceny merytorycznej. Oceny dokonają zespoły ekspertów wybrane przez Radę NCN dla poszczególnych paneli dyscyplin w ramach grup nauk.

W pierwszym etapie oceny każdy wniosek uzyska co najmniej dwie opinie wykonane przez członków zespołów ekspertów. Wnioski OPUS LAP będą oceniane równolegle z wnioskami OPUS. Eksperci będą oceniać m.in. spełnianie kryterium badań podstawowych, poziom naukowy i nowatorski charakter badań lub zadań przewidzianych do realizacji, wpływ realizacji projektu badawczego na rozwój dyscypliny naukowej, możliwość realizacji planowanych badań, osiągnięcia naukowe kierownika projektu badawczego, ocenę realizacji przez kierownika innych projektów badawczych, zasadność planowanych kosztów w stosunku do przedmiotu i zakresu badań oraz sposób przygotowania wniosku. W przypadku wniosków OPUS LAP dodatkowo ocenie będzie podlegać zrównoważony i komplementarny wkład wszystkich zespołów badawczych w realizację projektu, dorobek kierowników zagranicznych zespołów  oraz wykonanie przez nich innych projektów badawczych. 

Ostateczna ocena wniosku po I etapie zostanie ustalona przez zespół ekspertów podczas posiedzenia panelowego, po przeprowadzeniu dyskusji, z uwzględnieniem indywidualnych opinii. Wnioski, które przejdą do II etapu oceny, zostaną przekazane do zaopiniowania do ekspertów zewnętrznych. Każdy wniosek uzyska co najmniej dwie takie opinie. Ostateczna ocena wniosku będzie wynikiem dyskusji na drugim posiedzeniu panelowym zespołu ekspertów, uwzględniającej indywidualne opinie zewnętrzne. 

Wyniki

Wyniki konkursów OPUS 32 i SONATA 22 będą znane do połowy przyszłego roku. Wyniki dla wniosków OPUS LAP, ze względu na konieczność ich zatwierdzenia przez zagraniczne agencje partnerskie, będziemy publikować w drugiej połowie roku, najpóźniej w listopadzie 2027.

We wszystkich rozstrzygniętych do tej pory edycjach konkursu OPUS finansowanie otrzymało ponad 11 tys. projektów, a w konkursach typu SONATA  ponad 3 tys. wniosków. Tematy wszystkich finansowanych projektów oraz informacje o wynikach ich realizacji są dostępne w Bazie projektów NCN

Ogłoszenie OPUS 32 LAP/Weave

Ogłoszenie SONATA 22

#pokolenieNCN – Rafał Szabla: Cegiełki życia na młodej Ziemi

Kod CSS i JS

W 10. odcinku serii rozmawiamy z Rafałem Szablą, chemikiem z Politechniki Wrocławskiej, który bada, jak z prostych związków chemicznych mogły powstać cegiełki życia na młodej Ziemi.

Prof. Rafał Szabla, chemik teoretyk z Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej, wraz z zespołem bada fundamentalne właściwości RNA, DNA i innych biocząsteczek – ich reaktywność oraz oddziaływanie z promieniowaniem ultrafioletowym. Jego badania z zakresu chemii prebiotycznej pomagają zrozumieć, jak na młodej Ziemi mogło powstać życie.

Chemia młodej Ziemi

Około 3,8 miliarda lat temu, po zakończeniu okresu wielkiego bombardowania, na Ziemi istniały już ciekła woda, ląd i atmosfera niemal pozbawiona tlenu cząsteczkowego. Z tym okresem badacze wiążą początki życia, choć przejście od chemii do pierwszych organizmów wciąż pozostaje niejasne. – Życie to jest przede wszystkim chemia, bo we wszystkich układach żywych, w komórkach, nawet tych najprostszych, chemia rządzi ich funkcjonowaniem. Chemia rządzi tym, jak one zarządzają energią. Chemia również jest odpowiedzialna za to, w jaki sposób one mogą się dzielić, czyli mogą ulegać replikacji – mówi Rafał Szabla.

W niewielkich zbiornikach wodnych, gdzie związki chemiczne mogły się zagęszczać, a reakcje efektywnie zachodzić, kluczową rolę odegrał cyjanowodór – związek dziś trujący, a wówczas będący zarodkiem bardziej złożonych struktur. – I ten cyjanowodór tak naprawdę był tym kluczowym początkowym związkiem, tym zarodkiem, z którego powstało coś bardziej skomplikowanego.

Powstające życie musiało też skądś czerpać energię. Dziś organizmy pozyskują ją głównie ze słońca, ale na początku potrzebny był inny zasób – i tu badacz stawia ostrożną hipotezę, że kluczową rolę mogły odegrać cukry, pochodzące jeszcze z okresu formowania się planety. Wskazują na to badania materiału pozaziemskiego: w próbkach z asteroid i w obserwacjach dysków protoplanetarnych, a także podczas misji Rosetta na kometę, obok prostych komponentów RNA i DNA odnajduje się również cukry oraz aminokwasy budujące białka.

Jak bada się tak odległą przeszłość?

Skoro nie wrócimy do tamtych warunków ani nie znajdziemy skamielin sprzed miliardów lat, pytanie o powstanie życia trzeba postawić inaczej. – Można zapytać: jak w ogóle życie mogło powstać w jakichś określonych warunkach? Czyli na podstawie tych ograniczeń, jakie my możemy postawić zgodnie z naszą wiedzą na temat składu atmosfery, składu chemicznego skorupy ziemskiej, tego co mogło być w tych małych jeziorkach, lagunach.

Przełomem było badanie zespołu Johna Sutherlanda z 2009 roku, opublikowane w „Nature": pokazało, jak w warunkach młodej Ziemi mogły powstać dwie z czterech cegiełek budujących kwasy nukleinowe. Rozstrzygającą rolę odegrało promieniowanie ultrafioletowe: te same reakcje mogły dać wiele różnych produktów, a UV sprawiało, że powstawały głównie właściwe struktury. Rolą chemii teoretycznej, którą zajmuje się Rafał Szabla, jest wyjaśnienie mechanizmów takich reakcji za pomocą obliczeń, weryfikowanych następnie doświadczalnie. We współpracy z zespołem Sutherlanda badacz oraz jego współpracownicy z Politechniki Wrocławskiej – prof. Robert Góra i dr Mikołaj Janicki – wyjaśnili mechanizmy powstawania kolejnych kluczowych cegiełek kwasów nukleinowych; praca ukazała się w „Nature" w 2020 roku. – Dla mnie niezwykle zajmującym pytaniem jest to, w jaki sposób te kwasy nukleinowe, RNA czy DNA, mogły na młodej Ziemi uzyskać pierwszą funkcjonalność. Czyli na przykład w jaki sposób mogły się samoreplikować.

Dokąd prowadzą badania podstawowe

Chemia prebiotyczna odsłania reakcje wcześniej nieznane, a poznana wiedza z czasem otwiera drogę do zastosowań – choćby wydajniejszej replikacji DNA. Rafał Szabla przypomina jednak, że droga od odkrycia do jego wykorzystania bywa długa. – Maria Skłodowska-Curie również kierowała się ciekawością. Odkrywając nowe pierwiastki, nie zdawała sobie sprawy, jak daleko idące są implikacje jej odkryć. Wiele z nich poznaliśmy dopiero po latach. Bez badań podstawowych nie ma i nie będzie zastosowań.

Seria #pokolenieNCN to 15 rozmów z 15 badaczkami i badaczami na 15-lecie Narodowego Centrum Nauki. Każda rozmowa trwa 15-20 minut. Prowadzi je Anna Korzekwa-Józefowicz.

We wcześniejszych dziewięciu odcinkach rozmawialiśmy z Aleksandrą Rutkowską, Michałem Tomzą, Małgorzatą Kot, Karoliną Ćwiek-Rogalską, Maciejem Trusiakiem, Agatą Starostą, Karoliną Safarzyńską, Karoliną Kremens i Maciejem Grzybkiem. W kolejnych zobaczymy Piotra Bystranowskiego, Artura Obłuskiego oraz Monikę Wróbel. Odcinki ukazują się na kanale NCN na YouTube w czwartki, co trzy tygodnie. Seria potrwa do końca roku.

Konkurs BiodivFuture otwarty

Kod CSS i JS

Wspólnie z Europejskim Partnerstwem na Rzecz Bioróżnorodności Biodiversa+ ogłaszamy konkurs na międzynarodowe, interdyscyplinarne projekty badawcze z obszaru ochrony bioróżnorodności. Budżet przeznaczony dla polskich zespołów to 1 mln euro. 

Celem konkursu „Novel ecosystems: biodiversity, socio-ecological consequences and future trajectories” (BiodivFuture) jest wspieranie innowacyjnych badań przyczyniających się do trwałej, odpornej i zintegrowanej odbudowy ekosystemów i siedlisk – od poziomu lokalnego po globalny. Inicjatywa ma na celu rozwój wiedzy i praktycznych rozwiązań, które umożliwią skuteczne przywracanie bioróżnorodności, z uwzględnieniem aspektów ekologicznych, społeczno-ekonomicznych i kulturowych.

Tematy konkursu:

  • Novel ecosystem functioning: understanding the functioning of novel ecosystems and their links to socio-cultural and socio-economic dynamics.
  • Pathways to novel ecosystems: studying pathways to novel ecosystems and associated socio-ecological dynamics under uncertainty and changing conditions.
  • Biodiversity benefits and equity in the context of novel ecosystems: Exploring how biodiversity benefits, costs and trade-offs are shared across contexts, communities and generations.

O finansowanie mogą się ubiegać konsorcja międzynarodowe złożone z co najmniej 3 zespołów badawczych pochodzących z co najmniej 3 krajów biorących udział w konkursie. Kierownik polskiego zespołu musi posiadać co najmniej stopień naukowy doktora.

Kraje uczestniczące w konkursie: 

Austria, Brazylia, Bułgaria, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Holandia, Izrael, Litwa, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowenia, Słowacja, Szwajcaria, Tajwan, Tunezja, Włochy (Prowincja Bolzano), Wielka Brytania, Wyspy Owcze.

Kraje które jeszcze potwierdzą uczestnictwo:

Belgia, Węgry, Hiszpania i Turcja.

W konkursie BiodivFuture można otrzymać środki na wynagrodzenia dla zespołu badawczego, wynagrodzenia i stypendia dla studentów lub doktorantów, zakup lub wytworzenie aparatury naukowo-badawczej oraz pokryć inne koszty związane z wydatkami niezbędnymi do realizacji projektu badawczego.

Harmonogram konkursu

Konkurs składa się z dwóch etapów. W I etapie wraz z partnerami zagranicznymi należy złożyć wspólny wniosek wstępny (pre-proposal). Najlepsze zespoły badawcze zostaną zaproszone do złożenia wspólnych wniosków pełnych (full proposals) w II etapie.

  • Etap I – nabór wniosków wstępnych (pre-proposals) poprzez system EPSS, do 10 listopada 2026 (12:00 CET).
  • Etap II:
    • nabór wspólnych wniosków pełnych (full proposals) poprzez system EPSS do 16 kwietnia 2027 (12:00 CEST)
    • termin składania wniosków krajowych w systemie OSF: 23 kwietnia 2027 (23:59 CEST).
  • Wyniki konkursu: listopad 2027
  • Rozpoczęcie realizacji projektów: 1 grudnia 2027 – 1 kwietnia 2028.

Webinar informacyjny dla osób zainteresowanych udziałem w konkursie odbędzie się 10 września o godzinie 13:00 (CEST). Rejestracja jest obowiązkowa. Zachęcamy również do skorzystania z narzędzia umożliwiającego znalezienie partnerów do realizacji wspólnych projektów Partner Search Tool

Webinar dla osób zajmujących się obsługą grantów NCN

Kod CSS i JS

Zapraszamy na webinar szkoleniowy dla pracowników jednostek naukowych zaangażowanych w obsługę administracyjną projektów badawczych, staży i stypendiów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki.

Spotkanie odbędzie się 6 października 2026 r. o godz. 10:00 za pośrednictwem platformy Clickmeeting. Podczas webinaru zostaną przybliżone zagadnienia związane z realizacją projektu badawczego takie jak: aplikowanie do konkursów NCN, podpisanie umowy o realizację projektu, aneksowanie umów, raportowanie  w projekcie a także zagadnienia z zakresu wynagrodzeń i stypendiów w projektach NCN oraz kontroli projektu w jednostce.

Szkolenie poprowadzą pracownicy NCN bezpośrednio zaangażowani w proces obsługi i rozliczenia projektów  badawczych.

W celu zapewnienia wysokiej jakości spotkania oraz komfortu kontaktu z Państwem planowana liczba uczestników została ograniczona do 50 osób. Przy rekrutacji decydować będzie kolejność zgłoszeń, niemniej jednak zastrzegamy pierwszeństwo kwalifikacji dla pracowników jednostek, którzy do tej pory nie brali udziału w warsztatach.

Zgłoszenia przyjmowane będą do dnia 18 września 2026 r. za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego. Potwierdzenie udziału zostanie przesłane do Państwa drogą e-mailową po zakończeniu naboru zgłoszeń. Zwracamy uwagę, że samo wysłanie zgłoszenia na webinar nie stanowi potwierdzenia udziału. 

Zachęcamy do rejestracji

NCN na XXXV Forum Ekonomicznym w Karpaczu

Kod CSS i JS

Będziemy na XXXV Forum Ekonomicznym w Karpaczu, które rozpoczyna się 8 września 2026 roku. To jedno z największych spotkań przedstawicieli nauki, gospodarki i polityki w tej części Europy.

Główny punkt z naszym udziałem to panel pod patronatem NCN o roli badań naukowych w budowaniu potencjału obronności i bezpieczeństwa państwa. Odbędzie się 9 września o godz. 17:00 w Strefie Polskiej Nauki, którą organizuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Poprowadzi go dyrektor NCN Krzysztof Jóźwiak, a do rozmowy usiądą:

  • Henryk Fiedorowicz – Wojskowa Akademia Techniczna, członek Rady NCN
  • Jerzy Małachowski – dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju
  • Marcin Górka – dyrektor Departamentu Innowacji Ministerstwa Obrony Narodowej

Dyskusja dotyczyć będzie roli badań naukowych w budowaniu potencjału obronności i bezpieczeństwa państwa.

Dyrektor Krzysztof Jóźwiak weźmie udział jeszcze w dwóch dyskusjach.

Rano, w godz. 11:10-12:10 w Strefie Uniwersytetu Warszawskiego (sala 6.31), będzie jednym z panelistów debaty „Czy technologicznie Europa może dogonić Stany Zjednoczone?". Poprowadzi ją Tomasz Pilewicz ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. W dyskusji wezmą udział także:

  • Šarūnas Genys – kierownik ds. produkcji, Invest Lithuania
  • Julia Kołodko – doradca strategiczny ds. ekonomii behawioralnej i AI, Onion Brains
  • Artur Popko – prezes zarządu Budimeksu

Uczestnicy porozmawiają o lukach technologicznych między Europą a Stanami Zjednoczonymi, między innymi w obszarze sztucznej inteligencji i półprzewodników, oraz o warunkach europejskiej suwerenności technologicznej.

Po południu, w godz. 14:55–15:55, w tej samej strefie (sala 6.31), dyrektor NCN dołączy do panelu „Demokracja potrzebuje nauki – jak bronić racjonalnej debaty publicznej?". W dyskusji wezmą udział także:

  • Antonin Cohen – prezes zarządu Fundacji „Dom Nauk o Człowieku" (FMSH, Francja)
  • Dorota Olko – posłanka na Sejm RP
  • Piotr Bromber – wykładowca Uniwersytetu Zielonogórskiego
  • Marek Kisilowski – zastępca przewodniczącego Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarność"

Tematem będzie krytyczne myślenie, odróżnianie faktów od opinii i rola naukowców, mediów oraz instytucji publicznych w budowaniu debaty opartej na rzetelnej wiedzy.

Cudowny zapach niemowląt, nastolatków trochę mniej

Kod CSS i JS

Międzynarodowy zespół z udziałem badaczy z Uniwersytetu Wrocławskiego otrzymał IG Nobla, za badania nad zapachem niemowląt i starszych dzieci oraz odbiorem tego zapachu przez rodziców.

Ig Nobla otrzymał zespół naukowców w składzie: prof. Ilona Croy z Uniwersytetu w Jenie, prof. Thomas Hummel z Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie oraz dr Tomasz Frąckowiak i prof. dr hab. Agnieszka Sorokowska z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Nagrodzeni od lat prowadzą badania nad zapachem.

Owocem ich współpracy jest m.in. publikacja „Babies Smell Wonderful to Their Parents, Teenagers Do Not: an Exploratory Questionnaire Study on Children's Age and Personal Odor Ratings in a Polish Sample”. Naukowcy sprawdzali, jak na zapach dzieci reagują rodzice i czy oceniają go jako przyjemny, czy wręcz odwrotnie. Badania obejmowały badania kwestionariuszowe, ocenę próbek zapachowych przez rodziców i osoby niebędące rodzicami, ale także badania genetyczne i analizy prowadzone z wykorzystaniem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI).

Wyniki są jednoznaczne – zapachy niemowląt były oceniane jako bardzo przyjemne. Zapachy nastolatków są już zdecydowanie mniej przyjemne, a czasem mogą być nawet dla rodziców trudno akceptowalne. Cudowny zapach niemowląt wpisuje się więc w zestaw „uroczych” cech (Kindchenscheme), które sprawiają, że rodzice czują większą motywację i potrzebę zachowań opiekuńczych.

Nagrodzone Ig Noblem badania uczą nas, że zapach jest istotnym elementem nie tylko relacji społecznych, ale również mechanizmów działających na poziomie biologicznym. 

Badania prof. Sorokowskiej od lat wspiera Narodowe Centrum Nauki m.in. w ramach grantów ETIUDA, PRELUDIUM, dwóch grantów OPUS i SONATA. Obecnie naukowczyni realizuje grant SONATA BIS dotyczący psychologicznych skutków rodzicielstwa wśród par. 

Ig Nobel

Ig Nobel to humorystyczny odpowiednik Nagrody Nobla, którego celem jest ukazanie niecodziennych aspektów pracy naukowców oraz popularyzacja nauki. Wyróżnienia przyznawane są badaniom, które na pierwszy rzut oka mogą bawić, ale przede wszystkim skłaniają do głębszej refleksji. Co istotne, wszystkie nagrodzone prace mają rzeczywistą wartość naukową i są publikowane w recenzowanych, prestiżowych czasopismach. W tym roku Ig Noble przyznano m.in. za badania nad aerodynamiką wydmuchiwania nosa, próbę stworzenia ścisłej definicji pocałunku oraz wykorzystanie aparatu gębowego komara jako dyszy w drukarce 3D. 

Wyróżnienia Ig Nobel przyznawane są od 1991 roku w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge. Tegoroczna ceremonia po raz pierwszy odbyła się w Europie, w Szwajcarii. Uroczystości wręczenia Ig Nobli mają zawsze ciekawą oprawę, a nagrodzeni otrzymują tematyczne statuetki, tym razem w kształcie stopy z grzybami.

Ceremonia wręczenia Ig Nobli 2026

W ubiegłym roku w gronie laureatów Ig Nobla znalazł się prof. Marcin Zajenkowski z Uniwersytetu Warszawskiego, który został wyróżniony w obszarze psychologii za badania nad wpływem informacji zwrotnej dotyczącej poziomu inteligencji na chwilowy poziom narcyzmu.

Informacja o Ig Noblu 2026 na stronie Uniwersytetu Wrocławskiego