Aktualności
- pt., 14/11/2025 - 12:00
- pon., 13/10/2025 - 10:00
- wt., 05/08/2025 - 12:30
- wt., 27/05/2025 - 09:30
Kwestia równego dostępu kobiet i mężczyzn do środków finansowych na badania jest jednym z priorytetów Narodowego Centrum Nauki od lat.
W 2019 przyjęliśmy stanowisko w sprawie równego dostępu kobiet i mężczyzn do środków finansowych na badania naukowe.
Wzorem European Research Council wprowadziliśmy rozwiązania, które ułatwiają badaczkom godzenie ról rodzinnych i zawodowych. Wydłużyliśmy wszystkim matkom o 1,5 roku na każde dziecko zarówno okresy po doktoracie umożliwiające ubieganie się o nasze granty dla młodych naukowców czy o stanowiska typu post-doc, jak i limity czasowe w ocenie dorobku naukowego.
W 2021 roku przeprowadziliśmy sondaż dotyczący kobiet i mężczyzn w nauce. Raport z sondażu stał się dla NCN punktem wyjścia do dalszych działań służących wyrównywaniu szans kobiet i mężczyzn w nauce.
Plan Równości Płci NCN
W 2022 przyjęliśmy pierwszy Plan Równości Płci, obowiązujący przez cztery lata. Kolejny dokument, opracowany pod koniec 2025 roku, obejmuje lata 2026-2029. Dokument powstał w oparciu o diagnozę obecnej sytuacji oraz ewaluację doświadczeń z realizacji poprzedniego planu.
Plan Równości Płci (Gender Equality Plan, GEP) to zestaw działań służących wzmacnianiu równości płci w organizacjach badawczych i innowacyjnych. Zgodnie z wymogami Komisji Europejskiej posiadanie takiego planu jest warunkiem udziału w programie Horyzont Europa dla instytucji naukowych i agend finansujących badania. Dokument obejmuje dwa obszary funkcjonowania Centrum: NCN jako pracodawcę oraz NCN jako instytucję finansującą badania podstawowe.
Podsumowanie pierwszego planu
W latach 2022-2025 w obszarze polityki grantowej wprowadziliśmy mechanizmy wzmacniające równość szans. Zmieniliśmy formularze wniosków, wprowadzając ankietę dorobku o charakterze narracyjnego CV, co umożliwiło jakościową ocenę osiągnięć z uwzględnieniem indywidualnych ścieżek i przerw w karierze. Do kryteriów oceny włączyliśmy analizę wymiaru płci i tożsamości płciowej, zachęcając do jej stosowania tam, gdzie jest to uzasadnione merytorycznie. Znowelizowaliśmy także Regulamin Nagrody NCN, zastępując wiek metrykalny (do 40. roku życia) wiekiem akademickim (do 12 lat od roku uzyskania stopnia doktora), co pozwala na sprawiedliwszą ocenę osób z przerwami w pracy naukowej.
W obszarze polityki pracowniczej skupiliśmy się na wzmacnianiu kultury równego traktowania, szkoląc pracowników oraz aktualizując wewnętrzne procedury przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi.
Plan na lata 2026-2029
Nowy plan rozwija dotychczasowe kierunki i kładzie silny nacisk na perspektywę intersekcjonalną, uwzględniającą nakładające się kategorie, takie jak płeć, wiek czy niepełnosprawność.
Jako instytucja finansująca Centrum planuje pogłębioną analizę przyczyn różnic w wynikach konkursów ze względu na płeć oraz badanie skuteczności mechanizmów wspierających osoby w szczególnych sytuacjach życiowych podczas realizacji grantów.
Jako pracodawca NCN stawia na dalsze podnoszenie kompetencji zespołu, w tym szkolenia z zakresu neuroróżnorodności i świadomości niepełnosprawności. Plan przewiduje usprawnienie reintegracji osób powracających po długich nieobecnościach, m.in. przez wprowadzenie specjalnego pakietu powitalnego.
Kontekst unijny i fundamenty działań
Plan przygotowaliśmy w odniesieniu do aktualnych ram europejskich oraz celów ERA Policy Agenda i monitorujemy go w cyklu rocznym na podstawie danych dotyczących udziału kobiet i mężczyzn wśród wnioskodawców, laureatów i ekspertów.
Tworzenie równych szans przy nadrzędnym traktowaniu kryterium doskonałości naukowej pozostaje niezmiennym fundamentem działalności NCN.
Częścią GEP jest załącznik zawierający informacje na temat udziału kobiet i mężczyzn wśród wnioskodawców i laureatów konkursów NCN, Ekspertów NCN oraz składu Rady i Biura NCN (2011-2025).
Podsumowanie realizacji Planu Równości Płci na lata 2022-2025 (pdf)