Współpraca NCN i Akces NCBR: od badań do wdrożenia

wt., 17/03/2026 - 07:30
Kod CSS i JS

NCN finansuje badania podstawowe, Akces NCBR wspiera startupy technologiczne. Porozumienie podpisane 12 marca ma ułatwić naukowcom przejście między tymi dwoma etapami.

prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor NCN, Arleta Malasińska, prezes Akces NCBR, dr Marcin Liana, zastępca dyrektora NCNprof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor NCN, Arleta Malasińska, prezes Akces NCBR, dr Marcin Liana, zastępca dyrektora NCN NCN finansuje projekty na etapie badań podstawowych – zanim pojawi się konkretna technologia czy produkt. Akces NCBR wspiera zespoły, które mają już wyniki badań i chcą sprawdzić ich potencjał rynkowy. Porozumienie ma wypełnić lukę między tymi dwoma etapami – umożliwić wcześniejszą identyfikację projektów rokujących komercjalizację i zaplanowanie dla nich dalszej ścieżki rozwoju.

– Ważne jest, żeby powstał most łączący naukowców w tym przejściowym momencie i żeby wiedzieli, że takie narzędzia są i warto z nich korzystać – mówi prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor NCN.

Podobnie ocenia sytuację zastępca dyrektora NCN dr Marcin Liana: – W Polsce prowadzonych jest wiele dobrych badań, wyzwaniem pozostaje ich skuteczne przełożenie na innowacje.

– Dzięki współpracy z Narodowym Centrum Nauki możemy jeszcze wcześniej identyfikować najbardziej obiecujące projekty badawcze i tworzyć dla nich ścieżkę rozwoju w kierunku technologii i komercjalizacji – mówi Arleta Malasińska, prezes Akces NCBR.

Pierwszy efekt: punkty preferencyjne

Jednym z pierwszych rezultatów porozumienia będą preferencyjne punkty dla projektów finansowanych przez NCN w naborze do Horyzontalnego Programu Naukowego Impakt. Nabór rozpocznie się pod koniec marca 2026 r.

Impakt to program akceleracyjny Akces NCBR skierowany do zespołów rozwijających projekty oparte na wynikach badań naukowych i prac rozwojowych. Uczestnicy otrzymują finansowanie w formie grantu oraz dostęp do sieci mentorów i ekspertów z Polski i zagranicy. Dodatkowe punkty dla projektów NCN oznaczają w praktyce wyższe szanse na zakwalifikowanie się do programu.

Współpraca obejmie również wspólne webinaria i warsztaty dla badaczek i badaczy realizujących projekty NCN, zainteresowanych komercjalizacją wyników badań. Instytucje planują też wspólną obecność na konferencjach i wydarzeniach branżowych.

Podpisanie umowy o współpracy NCN i Akces NCBRPodpisanie umowy o współpracy NCN i Akces NCBR

Znamy laureatów w konkursie Weave-UNISONO

pon., 16/03/2026 - 16:10
Kod CSS i JS

Odpowiedzi na pytanie, jak wirus HPV wpływa na transport białek w komórkach, poszukają badacze z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu wraz z partnerami z Chorwacji oraz Słowenii, zaś porównawcze badania nad skrzydłowymi nastawami ołtarzowymi z Górnych Łużyc, Śląska i Frankonii przeprowadzi zespół badawczy z Uniwersytetu Wrocławskiego we współpracy z niemieckimi partnerami.

Dr hab. Justyna Broniarczyk pokieruje polską częścią badań w projekcie pt. „Zmiany w transporcie białek komórkowych podczas infekcji i onkogenezy wirusem brodawczaka ludzkiego”. Na ich realizację polski zespół otrzyma niemal 1,5 mln zł. Po stronie słoweńskiej kierownikiem badań jest Martina Bergant Marušič z Uniwersytetu w Nowej Goricy, zaś po stronie chorwackiej na czele zespołu stanie Vjekoslav Tomaić z Instytutu Ruđera Boškovića.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za niemal 5% nowotworów złośliwych, w tym raka szyjki macicy oraz nowotwory głowy i szyi. Kluczową rolę w procesie transformacji komórkowej odgrywają wirusowe białka E6 i E7. Najnowsze badania pokazują, że HPV może zaburzać transport białek wewnątrz komórki – dotychczasowe analizy wykazały, że białka E6 i L2 oddziałują z neksynami sortującymi SNX27 i SNX17, co wpływa na lokalizację białek i funkcjonowanie komórki. Celem projektu jest zrozumienie mechanizmu tych zaburzeń oraz ich znaczenia w rozwoju nowotworów. Naukowcy wykorzystają w swoich badaniach metody biochemiczne, obrazowanie in vivo, hodowle 3D oraz analizę próbek klinicznych. Wyniki mogą pomóc w identyfikacji nowych biomarkerów diagnostycznych i prognostycznych oraz wskazać potencjalne cele terapii w chorobach związanych z HPV, szczególnie w rakach głowy i szyi, w przypadku których prognozuje się wzrost zachorowalności. Nagrodzony wniosek został oceniony przez słoweńską agencję ARIS (Slovenian Research and Innovation Agency), podczas gdy NCN i chorwacka agencja HRZZ (Croatian Science Foundation) zaakceptowały wyniki tej oceny w ramach współpracy w programie Weave.

W drugim z nagrodzonych projektów pt. „Retabulum: Interdyscyplinarne badania porównawcze nad skrzydłowymi nastawami ołtarzowymi z Górnych Łużyc, Śląska i Frankonii – badania dendrochronologiczne, technik montażu, materialności i (inter)medialności drewnianych skrzyń ołtarzowych” polską częścią badań pokieruje dr Agnieszka Patała z Uniwersytetu Wrocławskiego, zaś  po stronie niemieckich partnerów zespołem zarządzać będzie Dr. Thomas Eißing z Uniwersytetu w Bambergu.

Projekt skupia się na badaniu późnogotyckich skrzydłowych nastaw ołtarzowych (tzw. retabula), które stanowią złożone dzieła sztuki łączące malarstwo i rzeźbę. Retabula, ustawiane nad lub za chrześcijańskim ołtarzem, przeżywały w XV oraz na początku XVI wieku szczególny rozkwit w Europie Środkowej i Zachodniej, często przyjmując formę monumentalnych tryptyków lub pentaptyków z zamykanymi skrzydłami. Pełniły również ważną funkcję religijną, dydaktyczną i dekoracyjną w przestrzeni kościołów. Naukowcy przenalizują 34 przykłady z Górnych Łużyc, Śląska i Frankonii pochodzące z lat ok. 1450–1530. Łącząc metody historii sztuki, nauk przyrodniczych i konserwatorskich, zbadają słabiej dotąd rozpoznane aspekty technologiczne tych obiektów, takie jak konstrukcja drewnianych skrzyń i skrzydeł, użyte materiały, techniki stolarskie, metalowe okucia oraz pochodzenie drewna, które będzie ustalane dzięki badaniom dendrochronologicznym. Analiza umożliwi dokładniejsze datowanie retabulów, określenie źródeł materiałów i standardów rzemieślniczych, a także zrozumienie przepływów technologii między regionami. Badania pomogą także ocenić rolę stolarzy w procesie powstawania nastaw ołtarzowych oraz funkcjonowanie tych dzieł w praktykach religijnych u progu Reformacji. Wniosek został oceniony przez niemiecką agencję DFG (German Research Foundation), podczas gdy NCN zaakceptowało wyniki tej oceny w ramach współpracy w programie Weave. Polski budżet projektu wynosi prawie 300 tys. zł.

Weave-UNISONO i procedura agencji wiodącej

Konkurs Weave-UNISONO to efekt wielostronnej współpracy między instytucjami finansującymi badania naukowe, skupionymi w stowarzyszeniu Science Europe. Został ogłoszony w celu uproszczenia procedur składania i selekcji projektów badawczych we wszystkich dyscyplinach nauki, angażujących badaczy z dwóch lub trzech krajów europejskich.

Wyłanianie laureatów opiera się na procedurze agencji wiodącej, w myśl której tylko jedna z  instytucji partnerskich odpowiedzialna jest za pełną ocenę merytoryczną wniosku, pozostali partnerzy akceptują wyniki tej oceny.

W ramach programu Weave partnerskie zespoły badawcze składają wnioski o finansowanie równolegle do agencji wiodącej oraz do właściwych dla siebie instytucji uczestniczących w programie. Wspólny projekt musi zawierać spójne plany badań, wyraźnie ukazujące wartość dodaną współpracy międzynarodowej.

Konkurs Weave-UNISONO jest otwarty w trybie ciągłym. Zachęcamy zespoły pragnące podjąć współpracę z partnerami z Austrii, Czech, Słowenii, Szwajcarii, Niemiec, Luksemburga oraz Belgii-Flandrii do zapoznania się z treścią ogłoszenia konkursowego i składania wniosków.

PRELUDIUM 25

Kod CSS i JS

16 marca 2026 r.

Narodowe Centrum Nauki ogłasza konkurs PRELUDIUM 25 na projekty badawcze, przeznaczony dla naukowców bez stopnia doktora. W konkursie można uzyskać grant w wysokości maksymalnie 70 000 zł, 140 000 zł lub 210 000 zł na finansowanie projektu trwającego odpowiednio 12, 24 lub 36 miesięcy.

Zespół badawczy w projekcie PRELUDIUM może się składać maksymalnie z trzech osób, w tym kierownika projektu i opiekuna naukowego.

Budżet konkursu wynosi 50 mln zł.

Wniosek należy złożyć w formie elektronicznej przez system OSF, dostępny pod adresem https://osf.opi.org.pl zgodnie z procedurą składania wniosków.

Nabór wniosków w systemie OSF trwa od 16 marca do 16 czerwca 2026 r. do godziny 14:00.

Ważne zmiany:

  • Wprowadzono obowiązek wykazywania publikacji retraktowanych we wnioskach składanych w konkursie oraz w raportach z realizacji grantów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki. Wnioskodawcy są zobowiązani do przedstawienia wykazu publikacji retraktowanych, zarówno swoich jak i opiekuna naukowego, w roku wystąpienia z wnioskiem (na dzień wysłania wniosku) oraz w całym okresie, z którego wykazano prace opublikowane lub przyjęte do druku, z uwzględnieniem przerw w karierze naukowej, o których mowa w przypisie nr 3 warunków przeprowadzania konkursu Narodowego Centrum Nauki PRELUDIUM na projekty badawcze, jednakże za okres nie krótszy niż 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem, wraz z opisem przyczyn retrakcji (o ile dotyczy).
  • Kryterium oceny kwalifikacji i osiągnięć kierownika projektu i opiekuna naukowego nie będzie oceniane przez ekspertów zewnętrznych;
  • Zmieniona została definicja wykonawcy zbiorowego;
  • Zaktualizowana została polityka publikowania wyników badań w otwartym dostępie;
  • Zmianie uległa kwota wynagrodzenia dodatkowego – pula środków to 2 000 zł.

Wnioski będą oceniane w dwóch kategoriach:

A – Ocena projektu (poziom naukowy, możliwość wykonania, potencjalny wpływ) - waga 80%

B1 – Kwalifikacje i osiągnięcia kierownika projektu - waga 10%

B2 - Kwalifikacje i osiągnięcia opiekuna naukowego – waga 10%

W związku z inwazją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, na mocy uchwały Rady Narodowego Centrum Nauki, we wnioskach składanych w konkursach Narodowego Centrum Nauki nie można planować jakiejkolwiek współpracy podmiotów polskich z podmiotami rosyjskimi. Zaplanowanie takiej współpracy będzie skutkować odrzuceniem wniosku ze względów formalnych.

Prosimy o zapoznanie się z dokumentacją konkursową zawartą w niniejszym ogłoszeniu.

Rozwiń wszystkie pytania»

Zwiń wszystkie pytania«

Kto może złożyć wniosek?

W roli wnioskodawcy w konkursie może wystąpić każdy z podmiotów określonych w ustawie o NCN, czyli:

  1. uczelnia;
  2. federacja podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki;
  3. instytut naukowy PAN, działający na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2020 r. poz. 1796 ze zm.);
  4. instytut badawczy, działający na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. 2022 poz. 498);
  5. międzynarodowy instytut naukowy utworzony na podstawie odrębnych ustaw działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5a. Centrum Łukasiewicz, działający na podstawie ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz (Dz. U. z 2020 r. poz. 2098);

5b. instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz;

5c. Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, działające na podstawie ustawy z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 570 i 1897);

  1. Polska Akademia Umiejętności;
  2. inny podmiot prowadzący głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły;
  3. grupa podmiotów, w skład której wchodzą co najmniej dwa podmioty wskazane w pkt 1-7 albo co najmniej jeden z tych podmiotów oraz co najmniej jeden przedsiębiorca;
  4. centrum naukowo-przemysłowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. 2022 poz. 498);
  5. centra Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk;
  6. biblioteka naukowa;
  7. przedsiębiorca mający status centrum badawczo-rozwojowego w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2474);
  8. jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną i siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

13a. Prezes Głównego Urzędu Miar;

  1. osoba fizyczna;
  2. przedsiębiorca prowadzący badania naukowe w innej formie organizacyjnej niż określone w pkt 1-13.

Kto może być kierownikiem projektu?

Kierownikiem projektu składanego w konkursie PRELUDIUM może być osoba, która w dniu, w którym upływa termin składania wniosków nie posiada stopnia naukowego doktora. Kierownikiem projektu PRELUDIUM można być tylko raz.

Kierownik projektu zobowiązany jest do przebywania przez co najmniej 50% czasu trwania projektu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w zagranicznej jednostce organizacyjnej podmiotu realizującego projekt i pozostawania w dyspozycji podmiotu realizującego projekt. Zobowiązanie to nie dotyczy udokumentowanych delegacjami służbowymi wyjazdów mających bezpośredni związek z realizowanym projektem oraz urlopów, czasu wolnego od pracy i innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy regulowanych powszechnie obowiązującymi przepisami.

Czy są jakieś ograniczenia w składaniu wniosków na projekty badawcze w konkursach NCN?

Ograniczenia w składaniu wniosków są opisane szczegółowo w rozdziale III regulaminu przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez NCN w zakresie projektów badawczych uchwalonego przez Radę NCN w dniu 12 lutego 2026 r.

W danej edycji konkursów można być wskazanym jako kierownik projektu tylko w jednym wniosku. Oznacza to, że w tej edycji konkursów NCN, dana osoba może być wskazana tylko raz jako kierownik projektu we wniosku OPUS lub PRELUDIUM.

Wniosek obejmujący zadania badawcze pokrywające się z zadaniami wskazanymi we wniosku złożonym wcześniej, może zostać złożony dopiero wtedy, gdy decyzja o jego finansowaniu stała się ostateczna, dotyczy to również wniosków rozpatrywanych w procedurze odwoławczej.

W danej edycji konkursów nie mogą zostać złożone wnioski obejmujące pokrywające się zadania badawcze.

Przypominamy, że łączna liczba projektów NCN kierowanych przez daną osobę i wniosków złożonych w NCN, będących w ocenie lub zakwalifikowanych do finansowania, w których ta osoba wskazana jest jako kierownik projektu, nie może przekraczać dwóch. Liczba ta ulega zwiększeniu do trzech w przypadku, gdy dana osoba kieruje co najmniej jednym projektem finansowanym w ramach konkursu OPUS we współpracy LAP lub w ramach konkursu ogłaszanego przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe lub jest wskazana jako kierownik projektu w co najmniej jednym wniosku złożonym w NCN, będącym w ocenie lub zakwalifikowanym do finansowania, w ramach konkursu OPUS we współpracy LAP lub w ramach konkursu ogłaszanego przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe.

Do limitów tych nie wlicza się projektów ani wniosków z konkursów PRELUDIUM BIS i DIOSCURI.

Prosimy o zapoznanie się z poniższą listą możliwych kombinacji warunkujących możliwość ubiegania się o finansowanie w tej edycji konkursów.

Możliwe kombinacje liczby projektów przedstawiono w tabeli poniżej.

Liczba kierowanych przeze mnie projektów badawczych1 NCN oraz wniosków2 złożonych w NCN Czy mogę składać kolejny wniosek o finansowanie projektu badawczego?
łącznie projekty badawcze LUB wnioski w konkursach krajowych3 projekty badawcze LUB wnioski w konkursach międzynarodowych4 w konkursie krajowym w konkursie międzynarodowym
0 0 TAK TAK
1 1 TAK TAK
2 2 0 NIE TAK
2 1 1 TAK TAK
2 0 2 TAK TAK
≥3 3 NIE NIE

1 Kierowanie projektem odnosi się do okresu od dnia podpisania umowy o realizację i finansowanie projektu w ramach konkursów NCN do dnia złożenia raportu końcowego z realizacji tego projektu.

2 Do limitu wliczane są wnioski w trakcie oceny lub zakwalifikowane do finansowania.

3 Projekty badawcze lub wnioski w konkursach krajowych: Opus, Preludium, Sonatina, Sonata, Sonata Bis, Maestro oraz projekty badawcze Harmonia, Symfonia, Covid-19.

4 Konkursy ogłaszane przez NCN we współpracy z zagranicznymi agencjami finansującymi badania naukowe, obejmują:

  • konkursy ogłaszane w ramach programów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej – ERA-Net oraz Partnerstw Europejskich (UNISONO, POLONEZ, POLONEZ BIS);
  • konkursy ogłaszane przez sieci instytucji finansujących badania naukowe, niewspółfinansowane ze środków Unii Europejskiej, w tym prowadzone w oparciu o współpracę LAP (OPUS LAP/ WEAVE, WEAVE UNISONO);
  • konkursy ogłaszane we współpracy dwustronnej między NCN a zagraniczną instytucją partnerską (GRIEG, POLS, IDEALAB, BEETHOVEN, BEETHOVEN CLASIC BEETHOVEN LIFE, CEUS, MOZART, ALPHORN, ALPHORN COVID-19, DAINA, SHENG);

Do limitów nie wliczają się:

  • wnioski/projekty PRELUDIUM BIS, Dioscuri, TANGO, ARTIQ,
  • wnioski/działania naukowe MINIATURA,
  • wnioski/komponenty badawcze NAWA,
  • staże FUGA i UWERTURA,
  • stypendia ETIUDA, Program NCN dla naukowców z Ukrainy na kontynuowanie badań w Polsce, Specjalny program stypendialny NCN dla studentów i początkujących naukowców z Ukrainy.

Jaki może być zakres tematyczny wniosku?

Do konkursu można złożyć wniosek obejmujący badania podstawowe w obszarze określonym w jednym z 26 paneli NCN. Panele NCN dzielą się na trzy działy:

  • HS – nauki humanistyczne, społeczne i o sztuce;
  • NZ – nauki o życiu;
  • ST – nauki ścisłe i techniczne.

Wniosek jest oceniany w panelu, do którego został złożony (np. HS1, ST1, NZ1). Kierownik projektu dokonuje wyboru panelu. Nie ma możliwości zmiany panelu po złożeniu wniosku. Wybór niewłaściwego panelu może skutkować odrzuceniem wniosku.

Temat projektu może, lecz nie musi być powiązany z tematem planowanej rozprawy doktorskiej.

Jaki może być czas trwania projektu?

W konkursie można ubiegać się finansowanie projektów trwających:

  • 12 miesięcy,
  • 24 miesiące,
  • 36 miesięcy.

Jakie są rodzaje stanowisk dla członków zespołu badawczego?

Do zespołu badawczego należą:

  1. kierownik projektu, osoba nie posiadająca stopnia naukowego doktora
  2. opiekun naukowy,
  3. opcjonalnie: wykonawca, który posiada co najwyżej stopień doktora.

Przypominamy, że zespół badawczy planowany do realizacji projektu badawczego nie może przekraczać trzech osób. We wniosku należy opisać kompetencje i zadania poszczególnych członków zespołu badawczego. Zasadność ich zaangażowania do realizacji projektu podlega ocenie zespołu ekspertów. Szczegółowe informacje dotyczące budżetu na wynagrodzenia zawarte są w katalogu kosztów w projektach badawczych finansowanych przez NCN.

Jak zaplanować kosztorys projektu?

Kosztorys przedstawiony w projekcie musi być uzasadniony przedmiotem i zakresem badań i oparty na realnych wyliczeniach.

Maksymalna wysokość finansowania nie może przekraczać:

  1. 70 000 zł w projektach trwających 12 miesięcy;
  2. 140 000 zł w projektach trwających 24 miesiące;
  3. 210 000 zł w projektach trwających 36 miesięcy.

Budżet projektu składa się z kosztów bezpośrednich i pośrednich.

Do kosztów bezpośrednich należą środki przeznaczone na:

  1. wynagrodzenie dla zespołu badawczego, czyli kierownika projektu i (opcjonalnie) wykonawcy, wynoszące łącznie maks. 2 000 zł miesięcznie;
  2. zakup lub wytworzenie aparatury naukowo-badawczej, urządzeń i oprogramowania: wartość przewidzianej do zakupu lub wytworzenia aparatury naukowo-badawczej, urządzeń i oprogramowania nie przekracza 30% wysokości wnioskowanych środków finansowych na realizację projektu badawczego;
  3. zakup materiałów i drobnego sprzętu;
  4. usługi obce;
  5. wyjazdy służbowe, wizyty, konsultacje;
  6. gratyfikacje dla wykonawców zbiorowych;
  7. inne koszty niezbędne do realizacji projektu, które są zgodne z katalogiem kosztów w projektach badawczych finansowanych przez NCN.

Opiekun naukowy nie może być beneficjentem środków finansowych w projekcie PRELUDIUM w jakiejkolwiek formie.

Na koszty pośrednie składają się:

  • koszty pośrednie Open Access w wysokości do 2% kosztów bezpośrednich, które mogą być przeznaczone wyłącznie na koszty związane z udostępnieniem publikacji lub danych badawczych w otwartym dostępie,
  • pozostałe koszty pośrednie w wysokości do 20% kosztów bezpośrednich, które mogą być przeznaczone na koszty pośrednio związane z projektem, w tym koszty udostępnienia publikacji lub danych badawczych w otwartym dostępie.

Przypominamy, że w przypadku podmiotów wnioskujących o udzielenie pomocy publicznej koszty pośrednie obejmujące koszty pośrednie Open Access oraz pozostałe koszty pośrednie mogą wynieść łącznie do 20% kosztów bezpośrednich, przy czym do naliczenia wartości kosztów pośrednich nie wlicza się następujących kategorii innych kosztów bezpośrednich: materiały i drobny sprzęt, wyjazdy służbowe, wizyty i konsultacje, wykonawcy zbiorowi, inne.

Dodatkowo, na etapie realizacji projektu podmiot realizujący jest zobowiązany do uzgodnienia z kierownikiem projektu zagospodarowania co najmniej 25% kwoty środków finansowych wynikających z faktycznie naliczonych w projekcie pozostałych kosztów pośrednich.

W projekcie PRELUDIUM nie ma możliwości zaplanowania stypendiów naukowych NCN i stypendiów doktoranckich.

Zaplanowanie nieuzasadnionego kosztorysu może skutkować odrzuceniem wniosku tak na etapie oceny formalnej, jak i merytorycznej.

Publikacja rezultatów w Open Access

Zgodnie z polityką publikowania w otwartym dostępie, prace będące efektem realizacji projektów badawczych powinny być, o ile to możliwe, udostępnione w modelu otwartego dostępu.

NCN uznaje za zgodne z powyższą polityką następujące ścieżki publikacyjne:

  1. w czasopismach lub na platformach otwartego dostępu zarejestrowanych lub będących na etapie rejestracji w Directory of Open Access Journal (DOAJ);
  2. w czasopismach subskrypcyjnych (które publikują artykuły dostępne wyłącznie w ramach płatnej subskrypcji) i/lub hybrydowych (które publikują zarówno artykuły otwarte, jak i artykuły dostępne w ramach płatnej subskrypcji); w przypadku opublikowania artykułu w modelu zamkniętym zaleca się, by Author Accepted Manuscript (AAM; czyli wersja ostateczna manuskryptu, stworzona przez autora, która obejmuje wszelkie zmiany dokonane po recenzji i została zaakceptowana do publikacji przez czasopismo, inaczej zwana również postprintem lub zaakceptowanym manuskryptem autora) lub preprint pracy został udostępniony w repozytorium zarejestrowanym w Directory of Open Access Repositories (OpenDOAR), przy czym brak takiego udostępnienia AAM / preprintu nie wpływa na uznanie poniesionych kosztów, ani na rozliczenie projektu;
  3. w czasopismach objętych licencją otwartego dostępu w ramach tzw. umów transformacyjnych, (czyli dostępnych w ograniczonym czasie, na podstawie aktualnych ustaleń krajowych konsorcjów wydawniczych; czasopisma objęte polskimi umowami transformacyjnymi są dostępne na stronie Wirtualnej Biblioteki Nauki).

Licencje, na których należy udostępniać prace:

  • ścieżka 1: prace należy udostępnić na wybranej licencji Creative Commons (CC) lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu;
  • ścieżka 2: Version of Record (VoR, czyli wersja manuskryptu opublikowana w czasopiśmie z zestawem czcionek i brandingiem czasopisma, inaczej zwana również wersją opublikowaną lub pdf-em wydawcy), AAM lub preprint pracy powinien być udostępniony w repozytorium na licencji CC lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu;
  • ścieżka 3: prace należy udostępnić na wybranej licencji CC lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu. Kwestia kwalifikowalności kosztów APC (ang. Article Processing Charge):

Koszty są kwalifikowalne dla każdej ścieżki publikacyjnej i każdej licencji CC lub innej otwartej licencji, zgodnej z zasadami otwartego dostępu. NCN nie rekomenduje ponoszenia kosztów APC w przypadku prac opublikowanych w ramach ścieżki 2., w których wersja AAM lub preprint może być bezpłatnie udostępniona w repozytorium.

Wszystkie dane, będące podstawą publikacji naukowych, zarówno w otwartym i zamkniętym dostępie, stanowiących efekt realizacji projektu, powinny być rzetelnie udokumentowane w sposób spełniający zasady maszynowego lub manualnego wyszukiwania, dostępności, interoperacyjności i ponownego użycia (tzw. FAIR Data). Tam, gdzie to możliwe, dane te powinny być udostępniane w repozytorium zgodnie z warunkami licencji CC0 lub CC BY 4.0. Dopuszczalne jest zastosowanie innej licencji, która zapewnia taki sam stopień otwartości i możliwości ponownego wykorzystania jak CC0 lub CC BY 4.0.

Pod pojęciem „dane”, NCN rozumie zarówno dane zebrane i dotąd nieprzetworzone, jak i dane wytworzone i poddane analizie, inne niż publikacje naukowe. Definicja ta obejmuje wszystkie możliwe formaty, zarówno cyfrowe, jak i nie cyfrowe.

Formularz wniosku

Dokładny opis elementów wniosku znajduje się w punkcie III załącznika do Uchwały Rady nr 16/2026 z dnia 12 lutego 2026 w sprawie zmiany warunków przeprowadzania konkursu PRELUDIUM. Informacje, które należy podać w języku angielskim we wniosku:

  1. dane kierowniku projektu, w tym informacje:
    •  o przebiegu kariery i doświadczeniu naukowym, a także listę do 10 publikacji opublikowanych albo przyjętych do druku, które ukazały się w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (z uwzględnieniem przysługujących przerw);
    • w przypadku działalności naukowej z zakresu twórczości i sztuki; wykaz  do 10 najważniejszych dokonań artystycznych i artystyczno-naukowych w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem;
    • informacje o kierowaniu projektami badawczymi lub innym finansowaniu badań uzyskanym w ramach konkursów NCN w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem; informacje o kierowaniu projektami badawczymi finansowanymi w ramach innych konkursów krajowych lub międzynarodowych w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (do 5 projektów);
    • wykaz publikacji retraktowanych w roku wystąpienia z wnioskiem (na dzień wysłania wniosku) i w całym okresie, z którego wykazano prace opublikowane lub przyjęte do druku przy uwzględnieniu przerw w karierze naukowej, o których mowa w przypisie nr 3 warunków przeprowadzania konkursu Narodowego Centrum Nauki PRELUDIUM na projekty badawcze, jednakże za okres nie krótszy niż 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem i opis przyczyn retrakcji (o ile dotyczy);
  1. informacje dotyczące opiekuna naukowego, w tym informacje:
    •  o przebiegu kariery i doświadczeniu naukowym, w tym listę do 10 publikacji, które ukazały się w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (z uwzględnieniem przysługujących przerw); w przypadku działalności naukowej z zakresu twórczości i sztuki;
    • wykaz do 10 najważniejszych prac opublikowanych albo przyjętych do druku lub dokonań artystycznych i artystyczno-naukowych w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem;
    • wykaz publikacji retraktowanych w roku wystąpienia z wnioskiem (na dzień wysłania wniosku) i w całym okresie, z którego wykazano prace opublikowane lub przyjęte do druku przy uwzględnieniu przerw w karierze naukowej, o których mowa w przypisie nr 3 warunków przeprowadzania konkursu Narodowego Centrum Nauki PRELUDIUM na projekty badawcze, jednakże za okres nie krótszy niż 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem i opis przyczyn retrakcji (o ile dotyczy);
    • informacje o kierowaniu projektami badawczymi lub innym finansowaniu badań uzyskanym w ramach konkursów NCN w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem;
    • informacje o kierowaniu projektami badawczymi finansowanymi w ramach innych konkursów krajowych lub międzynarodowych w roku wystąpienia z wnioskiem lub w okresie ostatnich 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem (do 5 projektów);
  2. podstawowe dane o wniosku i podmiocie, w którym będzie realizowany projekt (dodatkowo w języku polskim);
  3. plan badań (dodatkowo w języku polskim);
  4. informacje o zakresie prac wykonawców projektu;
  5. streszczenie projektu;
  6. popularnonaukowe streszczenie projektu (dodatkowo w języku polskim);
  7. skrócony opis projektu (do 5 stron A4) wraz z bibliografią wyłączoną z limitu stron;
  8. szczegółowy opis projektu (do 15 stron A4) wraz z wykazem literatury wyłączoną z limitu stron;
  9. informacje o kwestiach etycznych występujących w planowanych badaniach;
  10. plan zarządzania danymi powstałymi lub wykorzystanymi w trakcie realizacji projektu badawczego;
  11. kosztorys projektu sporządzony zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie.

Opisy projektu muszą uwzględniać: cel naukowy projektu, znaczenie projektu, ogólną koncepcję i plan badań, metodykę badań, skład i kwalifikacje zespołu badawczego, w tym (o ile dotyczy) osiągnięcia wykonawców projektu wskazanych we wniosku oraz wykaz literatury dotyczącej problematyki projektu.

W zakładce Oświadczenia administracyjne pod nazwą Osoby wskazane we wniosku należy wpisać dane wszystkich osób, które były zaangażowane w przygotowanie wniosku lub będą zaangażowane w realizację projektu. Należy tutaj wymienić wszystkie osoby, których dane (imię, nazwisko, afiliacja) są podane w innych częściach wniosku. Obowiązek poinformowania tych osób, że ich dane zostały zawarte we wniosku i będą przetwarzane przez NCN spoczywa na Wnioskodawcy. Sekcja ta nie podlega ocenie.

Czy w ramach tego konkursu można wnioskować o pomoc publiczną?

W konkursie można się ubiegać o pomoc publiczną, z wyjątkiem sytuacji, gdy o środki finansowe występuje osoba fizyczna. Szczegółowe informacje można znaleźć w sekcji Pomoc publiczna.

W przypadku projektu realizowanego w podmiocie, dla którego finansowanie będzie stanowić pomoc publiczną, środki finansowe dla studentów i doktorantów można zaplanować wyłącznie w formie opisanej w kategorii „wynagrodzenia dla studentów i doktorantów” w katalogu kosztów w projektach badawczych finansowanych przez NCN.

Wszystkie dokumenty dotyczące wnioskowania o udzielenie pomocy publicznej muszą być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym w formacie PAdES.

Jak przebiega proces oceny wniosku?

Wniosek podlega ocenie formalnej i merytorycznej. 

Ocena formalna dokonywana jest przez koordynatora dyscyplin. Do oceny merytorycznej kwalifikowane są wyłącznie wnioski kompletne i spełniające wszystkie wymagania określone w ogłoszeniu. Wniosek może zostać odrzucony ze względów formalnych również na późniejszym etapie oceny.

Wnioski spełniające wymogi formalne są kierowane do oceny merytorycznej złożonej z dwóch etapów:

I etap: ocena odbywa się przez Zespół Ekspertów powoływany przez Radę NCN. Ewaluacji podlegają opis skrócony projektu oraz dane zawarte we wniosku i załącznikach z wyłączeniem szczegółowego opisu projektu. Każdy wniosek oceniany jest niezależnie przez dwóch członków Zespołu Ekspertów. W przypadku wniosku, dla którego przypisano pomocnicze określenia identyfikujące, wskazujące dyscypliny objęte innymi panelami NCN niż ten, do którego został złożony wniosek, przewodniczący Zespołu Ekspertów może zdecydować o zasięgnięciu dodatkowej opinii, którą sporządza członek innego Zespołu Ekspertów (tzw. wnioski interdyscyplinarne).

Po wykonaniu ocen eksperci spotykają się na pierwszym posiedzeniu Zespołu Ekspertów. Po omówieniu wszystkich wniosków i dyskusji Zespół ustala listę wniosków skierowanych do etapu II oceny.

II etap: wnioski są kierowane do co najmniej dwóch recenzentów, którzy przygotowują indywidualne opinie na podstawie szczegółowego opisu projektu oraz danych zawartych we wniosku i załącznikach z wyłączeniem skróconego opisu projektu. Zespół Ekspertów opierając się na opiniach recenzentów oraz dyskusji podczas drugiego posiedzenia ustala listę rankingową ze wskazaniem wniosków rekomendowanych do finansowania.

Dodatkowe informacje na temat procesu oceny wniosków można znaleźć w szczegółowym trybie sporządzania ocen przez Zespoły Ekspertów.

Przypominamy, że wniosek jest oceniany w panelu, do którego został złożony (np. HS1, ST1, NZ1). Wyboru panelu dokonuje kierownik projektu. Nie ma możliwości zmiany panelu po złożeniu wniosku. Zachęcamy do precyzyjnego wskazania pomocniczych określeń identyfikujących, gdyż właściwie dobrane pomagają w doborze ekspertów i recenzentów do oceny merytorycznej wniosku. Wnioski interdyscyplinarne, decyzją przewodniczącego Zespołu Ekspertów, mogą uzyskać dodatkową ocenę eksperta z innego panelu.

Co jest brane pod uwagę przy ocenie wniosku?

Przy ocenie wniosku uwzględnia się w szczególności:

  1. spełnianie kryterium badań podstawowych;
  2. poziom naukowy i znaczenie, oryginalność oraz nowatorski charakter planowanych badań lub zadań badawczych;
  3. wpływ realizacji projektu badawczego na rozwój dyscypliny naukowej;
  4. ocenę możliwości realizacji planowanych badań;
  5. osiągnięcia naukowe kierownika projektu badawczego i opiekuna naukowego;
  6. ocenę wykonania przez kierownika projektu badawczego innych projektów uprzednio finansowanych ze środków finansowych NCN i z innych źródeł;
  7. zasadność planowanych kosztów w stosunku do przedmiotu i zakresu badań;
  8. sposób przygotowania wniosku oraz spełnienie innych wymagań przedstawionych w ogłoszeniu o konkursie.

Wniosek, który uzyska uzgodnione stanowisko Zespołu Ekspertów o przyznaniu oceny punktowej zero lub „nie” w którymkolwiek kryterium podlegającym ocenie, nie może zostać zakwalifikowany do finansowania. Nie dotyczy to kryterium oceny planu zarządzania danymi oraz oceny kwestii etycznych planowanych badań.

Kto dokonuje oceny merytorycznej wniosku?

Wnioski są oceniane przez Zespół Ekspertów w poszczególnych panelach dziedzinowych (np. HS1, NZ1, ST1) na podstawie warunków przeprowadzania konkursu oraz kryteriów oceny, które określa regulamin przyznawania środków.

Zespoły Ekspertów wybierani są przez Radę NCN zgodnie z zasadami tworzenia i powoływania Zespołów Ekspertów, Eksperci są wybitnymi naukowcami, polskimi i zagranicznymi, posiadającymi przynajmniej stopień naukowy doktora. Zespoły Ekspertów powoływane są na daną edycję konkursu. Skład Zespołu Ekspertów jest zależny od liczby i tematyki wniosków złożonych w ramach poszczególnych działów.

Kiedy i jak zostaną ogłoszone wyniki?

Wyniki konkursu zostaną udostępnione na stronie internetowej NCN oraz przekazane wnioskodawcy w drodze decyzji dyrektora NCN w terminie do 6 miesięcy od upływu terminu składania wniosków, nie później niż w grudniu 2026 r.

Szczegółowe informacje

Zachęcamy do zapoznania się z informacjami zawartymi na stronie internetowej NCN w sekcji Informacje dla wnioskodawców oraz wytycznymi dotyczącymi wypełniania wniosków w konkursie PRELUDIUM 25

W przypadku dodatkowych pytań zalecamy kontakt drogą e-mailową: informacja@ncn.gov.pl

Przydatne informacje

Planując złożenie wniosku w konkursie PRELUDIUM 25, należy:

  1. zapoznać się z pełną dokumentacją konkursową przedstawioną w ogłoszeniu, w szczególności z:
  1. pozyskać od podmiotu, w którym będzie realizowany projekt, dane niezbędne do wypełnienia wniosku i dowiedzieć się, jakie są wewnętrzne procedury mogące mieć wpływ na złożenie wniosku oraz realizację projektu (planowanie kosztów w projekcie, procedura pozyskania podpisu/ów osoby/osób upoważnionej/upoważnionych do reprezentacji podmiotu na potwierdzeniu złożenia wniosku);
  2. w przypadku, gdy podmiotem wnioskującym jest grupa podmiotów, przygotować porozumienie o współpracy na rzecz realizacji wnioskowanego projektu badawczego;
  3. przygotować listy od redakcji, potwierdzające przyjęcie publikacji do druku (w przypadku, gdy w dorobku naukowym wskazano publikacje przyjęte do druku, które nie zostały jeszcze opublikowane).

Przed wysłaniem wniosku do NCN należy:

  1. sprawdzić, czy wszystkie dane oraz załączniki we wniosku są poprawne. Samo sprawdzenie kompletności wniosku w systemie OSF przyciskiem „Sprawdź kompletność” nie gwarantuje tego, że wypełniono poprawnie wszystkie dane i załączono odpowiednie załączniki;
  2. sprawdzić czy poszczególne zakładki wypełnione są we właściwym języku
  3. zablokować ostateczną wersję wniosku do NCN;
  4. pobrać i podpisać potwierdzenia złożenia wniosku w konkursie – kierownik projektu oraz osoba/osoby upoważniona/upoważnione do reprezentacji podmiotu;
  5. załączyć podpisane potwierdzenia złożenia wniosku.

Po wypełnieniu wniosku i dodaniu odpowiednich załączników wniosek – tylko w wersji elektronicznej – należy wysłać do NCN w systemie OSF, używając przycisku „Wyślij do NCN”.

Po zakończeniu naboru wniosków:

  1. przeprowadzony zostanie proces oceny wniosków;
  2. po każdym etapie oceny zostanie przekazana decyzja dyrektora NCN w sprawie przyznania środków finansowych;
  3. w przypadku zakwalifikowania wniosku do finansowania podpisana zostanie umowa o finansowanie projektu badawczego;
  4. rozpocznie się realizacja projektu zgodnie z umową regulaminem realizacji projektów badawczych, staży i stypendiów.

W przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych wnioskodawcy przysługuje odwołanie od decyzji dyrektora NCN do Komisji Odwoławczej Rady NCN. Odwołanie należy złożyć w terminie 14 dni od dnia skutecznego doręczenia decyzji.

Prosimy o zapoznanie się z zasadami przetwarzania danych osobowych przez NCN.

Dokumentacja konkursowa

  1. Warunki konkursu PRELUDIUM 25
  2. Regulamin finansowania projektów NCN
  3. Panele NCN
  4. Regulamin przyznawania stypendiów naukowych w projektach badawczych finansowanych ze środków NCN
  5. Koszty w projektach NCN
  6. Wzór formularza wniosku PRELUDIUM
  7. Porozumienie o współpracy na rzecz realizacji wnioskowanego projektu badawczego
  8. Pomoc publiczna
  9. Wytyczne dla wnioskodawców - uzupełnianie wniosku w systemie OSF
  10. Wytyczne do uzupełniania planu zarządzania danymi w projekcie badawczym 
  11. Wytyczne dla wnioskodawców do uzupełnienia formularza dotyczącego kwestii etycznych w projekcie badawczym
  12. Polityka NCN dotycząca otwartego dostępu do publikacji
  13. Kodeks NCN dotyczący rzetelności badań naukowych i starania o fundusze na badania
  14. Procedura składania wniosków

 

Dokumenty dotyczące oceny wniosków:

  1. Kryteria oceny wniosków
  2. Zasady wyboru Zespołów Ekspertów Narodowego Centrum Nauki
  3. Szczegółowy tryb sporządzania ocen wniosków przez zespoły ekspertów 
  4. Zasady doręczania decyzji dyrektora NCN
  5. Instrukcja dotycząca składania odwołania od decyzji dyrektora NCN

 

Dokumenty, z którymi należy się zapoznać przed rozpoczęciem realizacji projektu NCN:

  1. Wzór umowy
  2. Zarządzenie w sprawie wprowadzenia procedury przeprowadzania kontroli w siedzibie jednostki
  3. Wytyczne dla podmiotów audytujących wykonanie projektów badawczych finansowanych przez NCN
  4. Uchwała Rady NCN w sprawie współpracy z Federacją Rosyjską w ramach grantów finansowanych ze środków Narodowego Centrum Nauki

Marcowe otwarcie konkursów NCN

pon., 16/03/2026 - 11:00
Kod CSS i JS

Ogłaszamy konkursy OPUS 31 na projekty badawcze dla naukowczyń i naukowców na wszystkich etapach kariery i PRELUDIUM 25 dla osób bez stopnia doktora. W obu konkursach sfinansujemy projekty o łącznej wartości 600 mln zł. Na wnioski czekamy do połowy czerwca.

W konkursie OPUS mogą brać udział badaczki i badacze na wszystkich etapach kariery, niezależnie od posiadanego stopnia czy tytułu naukowego. Warunkiem wstępnym jest posiadanie w dorobku co najmniej jednej opublikowanej lub przyjętej do druku pracy naukowej.

W konkursie można otrzymać finansowanie na realizację zarówno krajowych projektów badawczych, jak i projektów realizowanych we współpracy z partnerami z zagranicznych instytucji naukowych lub z wykorzystaniem przez polskie zespoły wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych. Projekt musi się mieścić w obszarze badań podstawowych, ale warunki konkursu nie narzucają odgórnie konkretnej tematyki. Projekty można planować na rok, 2, 3 lub 4 lata. Budżet nie jest limitowany, można w nim ująć środki na wynagrodzenia dla kierownika projektu i wykonawców, w tym na stanowiskach post-doc i stypendystów, zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń i oprogramowania, zakup materiałów i drobnego sprzętu, usługi obce, wyjazdy służbowe, wizyty, konsultacje, gratyfikacje dla wykonawców zbiorowych i inne koszty niezbędne do realizacji założeń. Wszystkie koszty muszą być uzasadnione zakresem badań, a budżety są jednym z elementów ocenianych przez ekspertów.

Budżet konkursu OPUS 31 wynosi 550 mln zł.

Ogłoszenie OPUS 31

Konkurs PRELUDIUM skierowany jest do konkretnej grupy – mogą wziąć w nim udział wyłącznie badaczki i badacze, którzy jeszcze nie posiadają stopnia doktora. To konkurs wyjątkowy, bo pozwala na zdobycie doświadczenia w roli kierownika projektu i samodzielnej realizacji pełnowymiarowego grantu na bardzo wczesnym etapie drogi naukowej, przy wsparciu opiekuna naukowego. Od PRELUDIUM swoje kariery rozpoczynało wielu przedstawicieli #pokoleniaNCN, którzy dziś prowadzą własne zespoły badawcze i mają znaczące osiągnięcia naukowe.

W dwudziestej piątej edycji PRELUDIUM można otrzymać grant w wysokości maksymalnie 70, 140 lub 210 tys. zł na finansowanie projektu z zakresu badań podstawowych trwającego odpowiednio 12, 24 lub 36 miesięcy. Budżet może obejmować m.in. wynagrodzenia dodatkowe dla zespołu badawczego, dla których limit został podniesiony do 2 tys. zł miesięcznie, a także koszty zakupu lub wytworzenia aparatury naukowo-badawczej, urządzeń i oprogramowania w wysokości maksymalnie 30% wnioskowanych środków. W grancie można także uwzględnić koszty zakupu materiałów i drobnego sprzętu, usług obcych, wyjazdów służbowych, wizyt i konsultacji, gratyfikacji dla wykonawców zbiorowych i inne.

Temat projektu może, lecz nie musi być powiązany z tematem przygotowywanej rozprawy doktorskiej. Kierownikiem projektu PRELUDIUM można być tylko raz. Budżet tej edycji konkursu to 50 mln zł.

Ogłoszenie PRELUDIUM 25

Wykaz retrakcji we wniosku

Zgodnie z zapowiedzią, wraz z marcowymi konkursami wprowadziliśmy w formularzach wniosków sekcję dotyczącą publikacji retraktowanych w okresie ostatnich 10 lat (lub dłuższym w niektórych przypadkach). Nowe rozwiązanie uzupełnia system oceny dorobku naukowego i zapewnia ekspertom pełniejszy obraz działalności publikacyjnej osób ubiegających się o finansowanie projektów badawczych. W przypadku konkursu OPUS trzeba wykazać retrakcje wszystkich osób, które przedstawiają we wniosku ankietę dorobku (również senior researchera), w przypadku PRELUDIUM retrakcje muszą wykazać zarówno kierownik projektu, jak i opiekun naukowy. Do wykazu retrakcji należy dołączyć opis ich przyczyn. Sekcja dotycząca retrakcji będzie obowiązkowa również w raportach z realizacji grantów finansowanych przez NCN.

Ocena wniosków

Wnioski będą oceniane merytorycznie w dwustopniowym procesie, angażującym ekspertów ze wszystkich dziedzin, pogrupowanych w zespoły ekspertów zgodnie z wykazem Paneli NCN. Ekspertami w NCN mogą być wybitni naukowcy polscy i zagraniczni, posiadający przynajmniej stopień naukowy doktora. Ich wyboru dokonuje Rada NCN, dopasowując skład zespołu do liczby i tematyki złożonych wniosków.

W pierwszym etapie oceny każdy wniosek otrzymuje co najmniej dwie opinie ekspertów, a decyzję o jego skierowaniu do drugiego etapu lub odrzuceniu podejmuje kolegialnie zespół podczas pierwszego posiedzenia panelowego. W drugim etapie każdy wniosek otrzymuje przynajmniej dwie opinie recenzentów zewnętrznych. O rekomendacji do finansowania decyduje zespół po przeprowadzeniu dyskusji o wniosku na drugim posiedzeniu panelowym, z uwzględnieniem indywidualnych opinii.

Terminy

Wnioski w konkursach OPUS 31 oraz PRELUDIUM 25 przyjmujemy do 16 czerwca 2026 r. do godziny 14.00 za pośrednictwem systemu OSF. Wyniki konkursów będą znane najpóźniej w połowie grudnia.

We wszystkich rozstrzygniętych do tej pory konkursach OPUS przyznaliśmy ponad 11,8 tysiąca projektów, o łącznej wartości niemal 11 mld zł. W konkursach PRELUDIUM przyznaliśmy już niemal 8 tys. projektów o łącznej wartości ponad 1 mld zł. Baza projektów NCN

Ogłoszenie OPUS 31

Ogłoszenie PRELUDIUM 25

Przykłady projektów NCN

Dni NCN ponownie na Śląsku

pt., 13/03/2026 - 15:00
Kod CSS i JS

Prowadzisz badania naukowe i szukasz finansowania? Pracujesz przy obsłudze projektów badawczych i szukasz odpowiedzi? A może dopiero zastanawiasz się, jakie masz możliwości w nauce? Spotkaj się z nami w maju w Katowicach podczas Dni Narodowego Centrum Nauki. Rejestracja na warsztaty jest otwarta.

Dni Narodowego Centrum Nauki odbywają się raz w roku, w jednym z miast akademickich na terenie Polski. 6 i 7 maja biuro NCN symbolicznie zmieni adres. Na zaproszenie Uniwersytetu Śląskiego, lidera Konsorcjum Akademickiego, przyjeżdżamy ponownie do Katowic, aby spotkać się z badaczkami i badaczami ze śląskich jednostek naukowych oraz osobami pracującymi w administracji, które na co dzień zajmują się obsługą grantów. Do udziału w Dniach NCN zapraszamy także osoby zajmujące się tematyką zarządzania danymi badawczymi oraz studentów myślących o karierze w nauce. W programie są panele dyskusyjne, praktyczne warsztaty i prelekcje.

Przez dwa majowe dni będziemy rozmawiać o tym, czym są badania podstawowe, jak działa konkursowy system finansowania badań i jakie możliwości oferuje Narodowe Centrum Nauki badaczkom i badaczom na różnych etapach kariery: począwszy od tych, którzy dopiero stawiają pierwsze kroki na ścieżce kariery naukowej, poprzez posiadających stopień doktora i kilkuletnie doświadczenie, a skończywszy na tych najbardziej doświadczonych naukowcach, realizujących pionierskie badania. Podczas warsztatów podpowiemy, na co zwracać uwagę na etapie projektowania badań i wypełniania wniosku do NCN oraz jak poruszać się w wymogach zapisanych w umowach grantowych na etapie realizacji i rozliczania projektu.

Nowe horyzonty badań i ich wpływ: otwarte dyskusje

6 maja zapraszamy na spotkania otwarte odbywające się pod hasłem „Nowe horyzonty badań”. Podczas paneli dyskusyjnych poruszymy m.in. temat napięcia między bezpieczeństwem a przełomem w nauce. Wspólnie z naukowcami ze śląskich jednostek oraz członkami Rady NCN zastanowimy się, jak założenia systemu grantowego wpływają na odwagę w planowaniu zamierzeń badawczych. Będziemy także dyskutować o presji produktywności w nauce i jej wpływie na etykę badań, zarówno w kontekście obowiązującego systemu ewaluacji, jak i zasad rozliczania grantów. Zastanowimy się, jak różne wymogi formalne, przed którymi stają naukowcy wpływają na ich codzienne decyzje o upowszechnianiu wyników swoich badań. Na koniec Dni NCN, 7 maja, porozmawiamy o niewidzialnych kosztach sukcesu: omówimy wyzwania, z jakimi w szerszym kontekście mierzą się na co dzień badaczki i badacze pracujący w Polsce oraz mechanizmy wypalenia zawodowego.

Warsztaty podczas Dni NCN

Dni NCN 2026 będą wypełnione warsztatami dla różnych grup odbiorców.

Warsztaty dla naukowczyń i naukowców – 7 maja

Jeśli planujesz złożenie wniosku o grant na projekt badawczy, zapraszamy na warsztaty z oceny wniosków w formie ćwiczebnego posiedzenia zespołu ekspertów oceniających wnioski, tzw. mock-panel. Warsztaty prowadzą Koordynatorzy Dyscyplin, czyli pracownicy NCN pracujący na co dzień z ekspertami, odpowiedzialni za organizację prac zespołów panelowych i ocenę złożonych do NCN koncepcji projektów. Podczas warsztatów uczestnicy wcielą się w role ekspertów. Będą pracować na autentycznych wnioskach,  których autorzy zgodzili się na wykorzystanie ich w celach szkoleniowych. Wnioski zostały zmodyfikowane tak, żeby zawierały najczęstsze błędy popełniane przez autorów wniosków. Dzięki wykorzystaniu perspektywy eksperta, uczestnicy dowiedzą się, na co zwrócić uwagę w pracy nad własnym projektem.

Rejestracja jest otwarta do 31 marca.

Warsztaty dotyczące zarządzania danymi badawczymi 7 – maja

Warsztaty są przeznaczone dla osób zajmujących się na co dzień tematem zarządzania danymi badawczymi, czyli dla pracowników naukowych, pracowników administracyjnych jednostek (np. pracowników bibliotek, biur obsługi projektów, działów nauki) oraz dla studentów. Podczas warsztatów będziemy mówić o tym, na co zwrócić uwagę przy wypełnianiu Planu Zarządzania Danymi, zarówno w kontekście wymogów NCN, jak i dobrych praktyk oraz zasad przyjętych przez społeczności naukowe. Częścią warsztatów będzie praca w grupach.

Rejestracja jest otwarta do 31 marca.

Warsztaty dotyczące obsługi projektów NCN – 6 i 7 maja

Spotkanie jest przeznaczone dla pracowników administracyjnych jednostek naukowych i będą przeprowadzone w formie całodniowych warsztatów w dniach 6 i 7 maja. Wydarzenie poprowadzą pracownicy NCN bezpośrednio zaangażowani w proces obsługi projektów badawczych oraz kontakt z pracownikami jednostek naukowych. Będziemy omawiać różne zagadnienia związane z realizacją projektu od momentu podpisania umowy grantowej do jego zakończenia. Opowiemy m.in. jak można aneksować umowę, w jaki sposób przygotowywać raporty okresowe i końcowe oraz jak rozliczyć i zamknąć realizację projektu. Będzie też miejsce na szczegółowe pytania od uczestników. Udział w warsztatach jest możliwy wyłącznie dla pracowników administracyjnych uczelni i jednostek będących współorganizatorami Dni NCN. W celu rejestracji prosimy o kontakt z działem odpowiadającym za obsługę administracyjną projektów badawczych w miejscu swojego zatrudnienia.

Warsztaty motywacyjne dla naukowców – 7 maja

Nowością w programie Dni NCN będą warsztaty motywacyjne „Przerwa w głowie naukowca jako antidotum na przeciążenie akademickie”. Zapraszamy do udziału aktywnych naukowo badaczy i badaczki, którzy chcieliby poznać praktyczne strategie ochrony dobrostanu oraz przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu. Rejestrację na warsztaty będzie prowadzić Uniwersytet Śląski, szczegóły niebawem.

RAMOWY PROGRAM DNI NCN 2026

Organizatorzy Dni NCN 2026

Organizatorami Dni NCN jest Narodowe Centrum Nauki oraz Uniwersytet Śląski, pełniący rolę lidera konsorcjum siedmiu śląskich uczelni publicznych - Konsorcjum Akademickiego - Katowice Miasto Nauki. W skład konsorcjum wchodzą: Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Politechnika Śląska, Śląski Uniwersytet Medyczny oraz Uniwersytet Śląski w Katowicach. Wszystkie wydarzenia zaplanowane w ramach Dni NCN będą odbywać się w murach Uniwersytetu Śląskiego przy ul. Bankowej i Uniwersyteckiej w Katowicach.

Znamy laureatów M-ERA.NET 3 Call 2025

czw., 12/03/2026 - 12:56
Kod CSS i JS

Cztery zespoły badawcze z udziałem naukowców z Polski uzyskały finansowanie NCN na realizację projektów z obszaru nauki o materiałach i inżynierii materiałowej. Konkurs zorganizowała międzynarodowa sieć M-ERA.NET.

W tej edycji konkursu finansowanie otrzyma łącznie 28 projektów angażujących 135 zespołów.  Cztery granty o wartości ponad 4,2 mln zł sfinansuje Narodowe Centrum Nauki. Planowany początek realizacji badań to okres od kwietnia do września 2026 r.

W pierwszym z projektów pt. SmartSens: Zaawansowane materiały do zrównoważonego wykrywania kwasów nukleinowych kierownikiem polskiego zespołu jest dr inż. Magdalena Ewa Olak-Kucharczyk z Sieci Badawczej Łukasiewicz – Łódzkiego Instytutu Technologicznego. Projekt koncentruje się na opracowaniu innowacyjnych biosensorów wytwarzanych metodą sitodruku, które umożliwią wykrywanie mutacji genetycznych związanych z rakiem piersi w krążącym DNA nowotworowym obecnym we krwi, co może wspierać diagnostykę w ramach tzw. płynnej biopsji. Badania obejmą nowe, bardziej przyjazne środowisku materiały, m.in. biopolimerowe mikroprzepływy, reaktywne materiały celulozowe do oczyszczania DNA, pasty z nanodrutami miedzi oraz cienkowarstwowe materiały do bezznacznikowej detekcji DNA. Celem projektu jest rozwinięcie tych technologii z wczesnego poziomu gotowości (TRL 2) do poziomu demonstracyjnego (TRL 4), przy jednoczesnej ocenie ich wpływu na środowisko w całym cyklu życia produktu, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym. Na realizację polskiej części badań przyznano ponad 600 tys. zł.

W projekcie ReOil: Ponowne wykorzystanie i recykling zużytych olejów smarowych i odpadowych polskim zespołem pokieruje prof. dr hab. Wojciech Maciej Kujawski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Celem badań jest opracowanie nowej, bardziej ekologicznej metody recyklingu zużytych olejów smarowych, które są powszechnie stosowane w przemyśle, ale często po użyciu trafiają do środowiska lub są spalane. Naukowcy z Norwegii, Polski i Czech pracują nad wykorzystaniem zaawansowanych membran polimerowych działających jak bardzo precyzyjne filtry, które pozwolą oddzielać zanieczyszczenia i produkty degradacji od oleju, umożliwiając odzyskanie czystej bazy olejowej do ponownej produkcji smarów. Jeśli technologia okaże się skuteczna, zużyty olej przestanie być odpadem, a stanie się cennym surowcem, co zmniejszy emisję CO₂, ograniczy zanieczyszczenie środowiska i wesprze rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Na realizację polskiej części badań przyznano niemal 900 tys. zł.

Platforma oparta na uczeniu maszynowym do personalizacji doszklistkowej terapii anty-VEGF z wykorzystaniem polimerowych nanocząstek zawierających lek to kolejny z nagrodzonych projektów. Dr inż. Marcin Krzysztof Heljak z Politechniki Warszawskiej pełni w nim rolę kierownika polskiego zespołu oraz koordynatora międzynarodowego konsorcjum. Celem badań jest opracowanie nowoczesnej metody leczenia chorób siatkówki, takich jak starcze zwyrodnienie plamki żółtej czy retinopatia cukrzycowa, które są jedną z głównych przyczyn utraty wzroku. Naukowcy pracują nad systemem kontrolowanego uwalniania leku bewacyzumabu z biodegradowalnych mikrocząstek polimerowych, które po wstrzyknięciu do oka stopniowo uwalniałyby lek, zmniejszając potrzebę częstych i nieprzyjemnych iniekcji. Dzięki modyfikacji cząstek za pomocą plazmy oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji do optymalizacji procesu możliwe będzie bardziej precyzyjne i spersonalizowane leczenie, a opracowany laboratoryjny model oka pozwoli testować nowe rozwiązania bez konieczności szerokiego stosowania badań na zwierzętach. Na realizację polskiej części badań przyznano prawie 1,5 mln zł.

Dr inż. Anna Danuta Dettlaff z Politechniki Gdańskiej jest kierowniczką polskiego zespołu oraz koordynatorką międzynarodowego konsorcjum w projekcie CARBONEX-S: Zrównoważone hybrydowe elektrody nanocelulozowo-węglowe do zaawansowanych elastycznych superkondensatorów. Projekt ma na celu opracowanie nowej generacji ekologicznych kondensatorów elektrochemicznych, czyli urządzeń do bardzo szybkiego magazynowania i oddawania energii, które mogą stabilizować produkcję prądu z wiatru i słońca. Naukowcy pracują nad zastąpieniem tradycyjnych, trudnych w recyklingu materiałów rozwiązaniami przyjaznymi środowisku, takimi jak nanostruktury węglowe domieszkowane borem, nanowłókna celulozowe oraz węgiel aktywny otrzymywany z odpadów rolniczych. W projekcie powstaną także elastyczne, pozbawione metalu elementy przewodzące i bezpieczne elektrolity wodne, co pozwoli stworzyć wydajne, a jednocześnie bardziej zrównoważone systemy magazynowania energii, przydatne m.in. w elektronice noszonej, pojazdach elektrycznych i sieciach energii odnawialnej. Na realizację polskiej części badań przyznano prawie 1,3 mln zł.

O granty w M-ERA.NET Call 2025 mogły ubiegać się konsorcja międzynarodowe składające się z co najmniej trzech zespołów badawczych pochodzących z różnych krajów uczestniczących w konkursie: Austria, Belgia, Brazylia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Izrael, Kanada, Korea Południowa, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Republika Południowej Afryki, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Tajwan, Turcja, Węgry, Włochy.

Zapowiedź 5. konkursu Dioscuri

czw., 05/03/2026 - 15:00
Kod CSS i JS

W kwietniu otworzymy nabór w piątym konkursie Dioscuri na dwa interdyscyplinarne Centra Doskonałości Naukowej. Konkurs będzie skierowany do wybitnych naukowców z całego świata, którzy chcą rozwijać swoje badania w Polsce.

Program Dioscuri ma na celu wzmocnienie międzynarodowych standardów doskonałości naukowej w Europie Środkowo-Wschodniej oraz wspieranie trwających naukowych procesów transformacyjnych w krajach UE-13. Program zorientowany na lidera został zainicjowany przez Towarzystwo Maxa Plancka (MPS) i jest wspólnie zarządzany przez Narodowe Centrum Nauki oraz Towarzystwo Maxa Plancka (MPG). Finansowanie programu zapewnia niemieckie Federalne Ministerstwo Nauki, Technologii i Astronautyki (BMFTR), natomiast finansowanie Centrów w ramach piątego konkursu zapewnia polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) za pośrednictwem Narodowego Centrum Nauki.

Kto może wziąć udział?

Piaty konkurs na dwa interdyscyplinarne Centra Doskonałości Naukowej Dioscuri w Polsce skierowany jest do wybitnych naukowców wszystkich dyscyplin i narodowości, konkurencyjnych na arenie międzynarodowej, którzy wykazali zdolność do samodzielnego prowadzenia innowacyjnych badań i którzy:

  • uzyskali stopień doktora nie wcześniej niż 15 lat przed terminem składania wniosków;
  • wykazali się mobilnością międzynarodową w trakcie kariery naukowej;
  • realizowali doktorat i staż(-e) podoktorski(-e) w różnych instytucjach badawczych;
  • nie byli zatrudnieni w Jednostce Przyjmującej w ciągu trzech lat przed upływem terminu składania wniosków;
  • przedstawią doskonały interdyscyplinarny projekt naukowy (10 stron bez bibliografii i planu budżetowego) o znaczącym wpływie na co najmniej dwa z trzech obszarów:
    • Nauki humanistyczne, społeczne i o sztuce (HS)
    • Nauki o życiu (NZ)
    • Nauki ścisłe i techniczne (ST)
  • będą ściśle współpracować z wybranym partnerem naukowym z Niemiec z niemieckiej instytucji badawczej;
  • powołają międzynarodową Radę Naukową (SAB) dla swojego Centrum Dioscuri.

Finansowanie i struktura Centrów Dioscuri

Centra Doskonałości Naukowej Dioscuri w Polsce utworzone w ramach piątego konkursu otrzymają finansowanie w równowartości do 300 000 euro rocznie przez pierwsze pięć lat, z możliwością przedłużenia o kolejne pięć lat po pozytywnej ocenie zewnętrznej.

Centra Dioscuri będą funkcjonować w strukturach polskiej Jednostki Przyjmującej (HI), która zapewni wsparcie finansowe i infrastrukturalne poprzez:

  • dodatkowe finansowanie w wysokości 25 000 euro rocznie;
  • wsparcie administracyjne oraz dostęp do niezbędnej aparatury badawczej;
  • zapewnienie odpowiedniej przestrzeni biurowej i/lub laboratoryjnej;
  • zatrudnienie w pełnym wymiarze etatu koordynatora programu odpowiedzialnego za administrację i research management.

Program nie przewiduje kosztów pośrednich (overhead) dla jednostki przyjmującej. Zaproszenie dla polskich, potencjalnych jednostek przyjmujących do składania wniosków o utworzenie Centrów Doskonałości Naukowej Dioscuri zostanie ogłoszone w połowie marca 2026 r. i będzie mu towarzyszyć cykl spotkań informacyjnych.

Ważne terminy

  • Pełna dokumentacja piątego konkursu na dwa interdyscyplinarne Centra Doskonałości Naukowej Dioscuri w Polsce zostanie opublikowana w połowie kwietnia 2026 r.
  • Termin składania wniosków upływa 15 września 2026 r.
  • Zaproszenie dla polskich instytucji badawczych zostanie ogłoszone w połowie marca 2026 r.
  • Cykl spotkań informacyjnych online odbędzie się od połowy kwietnia do połowy czerwca 2026 r.

Liderzy polskich i czeskich Centrów Doskonałości Naukowej Dioscuri

Liderzy Centrów DioscuriLiderzy Centrów Dioscuri

  • Dioscuri Centre for RNA-Protein Interactions in Human Health and Diseases: Prof. Gracjan Michlewski
  • Dioscuri Centre for Modelling of Posttranslational Modifications: Dr. Mateusz Sikora
  • Dioscuri Centre for Metabolic Diseases: Dr. Grzegorz Sumara
  • Dioscuri Centre in Topological Data Analysis: Dr. hab. Paweł Dłotko
  • Dioscuri Centre for Stem Cell Biology and Metabolic Diseases: Dr. Peter Fabian
  • Dioscuri Centre for Chromatin Biology and Epigenomics: Dr. Aleksandra Pękowska
  • Dioscuri Centre for Single-Molecule Optics: Dr. Barbora Špačková
  • Dioscuri Centre for Structural Dynamics of Receptors: Dr. Przemysław Nogły

Na zdjęciu brakuje liderów centrów:

  • Dioscuri Centre in Random Walks in Geometry and Topology: Dr. Mikołaj Frączyk
  • Dioscuri Centre for Spin-Caloritronics and Magnonics: Dr. Helena Reichlová

Kontakt

Dr Małgorzata Jacobs-Kozyra – Koordynator Programu Dioscuri w NCN

Renate Bischof-Drewitz – Koordynator Programu Dioscuri w MPG

#PokolenieNCN – Aleksandra Rutkowska: „Nie byłoby mnie w nauce, nie byłoby patentu"

czw., 05/03/2026 - 10:00
Kod CSS i JS

W stwardnieniu rozsianym układ odpornościowy niszczy osłonki mielinowe neuronów, zaburzając przewodzenie sygnałów nerwowych. Dostępne terapie hamują stan zapalny, ale nie przywracają uszkodzonych osłonek. Dr hab. Aleksandra Rutkowska z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego bada mechanizmy remielinizacji – proces naprawczy, który mózg uruchamia samodzielnie, lecz którego skuteczność z czasem maleje.

Choroba układu odpornościowego

W stwardnieniu rozsianym układ immunologiczny błędnie rozpoznaje mielinę – substancję budującą osłonki neuronów – jako zagrożenie i je niszczy. Mielina pełni funkcję izolacji: umożliwia prawidłowe przewodzenie impulsów elektrycznych między komórkami nerwowymi. Jej brak zakłóca przewodzenie impulsów nerwowych. Przewlekła demielinizacja prowadzi wtórnie do uszkodzenia aksonów i neurodegeneracji.

– Osłonki działają jak izolacja na kablach: kiedy jej brakuje, impulsy elektryczne uciekają, a informacja nie dociera tam, gdzie powinna – tłumaczy badaczka. To właśnie ten mechanizm odpowiada za objawy takie jak zaburzenia widzenia, czucia i problemy z poruszaniem się. Na stwardnienie rozsiane choruje w Polsce około 50 tysięcy osób, na świecie – 3 miliony. Choroba dotyka częściej kobiety w wieku 25-40 lat.

Co już działa, czego brakuje

Dostępnych jest blisko 30 terapii modulujących przebieg choroby. Działają one na układ odpornościowy: ograniczają stan zapalny, hamują przedostawanie się komórek odpornościowych do mózgu i zmniejszają liczbę rzutów. Nie powodują jednak regeneracji uszkodzonych osłonek mielinowych. – Te terapie są świetne w wydłużaniu życia i poprawie jego jakości. Ale one nie sprzyjają regeneracji. Zmiany nadal zachodzą, tylko wolniej – mówi Aleksandra Rutkowska. Celem zespołu naukowczyni jest opracowanie terapii, która nie tylko zatrzyma chorobę, lecz pobudzi układ nerwowy do regeneracji.

Od badań podstawowych do kliniki

Efektem dotychczasowych prac jest nowa strategia terapeutyczna oparta na danych in vitro i in vivo. Urząd Patentowy RP przyznał patent na to rozwiązanie. Postępowanie w Europejskim Urzędzie Patentowym jest w toku. Międzynarodowy fundusz inwestycyjny prowadzi zaawansowane rozmowy o licencji na dokończenie badań przedklinicznych oraz przeprowadzenie pierwszej fazy badań klinicznych z udziałem pacjentów.– Projekt badań podstawowych, sfinansowany w całości przez NCN, wchodzi bezpośrednio w fazę wdrożeniową – mówi naukowczyni. – Nie byłoby mnie w nauce, nie byłoby mojego zespołu, nie byłoby patentu – dodaje o roli grantów NCN w swojej karierze.

Aleksandra Rutkowska po wielu latach pracy w Irlandii i Szwajcarii wróciła do Polski dzięki konkursowi POLONEZ NCN, który umożliwił jej założenie niezależnej grupy badawczej. Realizuje kolejne projekty NCN. Jest laureatką programu stypendialnego L'Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki, a jej profil znalazł się w wirtualnym muzeum nauki UNESCO – jako jedynej Polki obok Marii Skłodowskiej-Curie.

#pokolenieNCN

Aleksandra Rutkowska jest pierwszą gościnią cyklu #pokolenieNCN – rozmów wideo z laureatkami i laureatami Narodowego Centrum Nauki, przygotowanego z okazji 15-lecia Centrum.

Od 2011 roku NCN sfinansowało ponad 34 tysiące projektów o łącznej wartości przekraczającej 19,7 mld zł i wyłoniło około 24 tysięcy laureatek i laureatów. W każdym projekcie pracuje średnio czteroosobowy zespół – społeczność skupiona wokół NCN liczy dziesiątki tysięcy badaczek i badaczy, którzy rozwijają kariery i włączają polską naukę w międzynarodowy obieg.

Pierwszy odcinek jest dostępny na kanale YouTube NCN. W kolejnych odcinkach wystąpią archeolożka Małgorzata Kot i fizyk Michał Tomza. Rozmowy w tej serii będą ukazywały się co trzy tygodnie, do końca roku.

 

Ogłoszenie konkursu M-ERA.NET Call 2026

śr., 04/03/2026 - 15:00
Kod CSS i JS

We współpracy z siecią M-ERA.NET ogłosiliśmy konkurs M-ERA.NET Call 2026 na międzynarodowe projekty badawcze dotyczące nauki o materiałach i inżynierii materiałowej, służące realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.

W konkursach sieci M-ERA.NET polscy naukowcy mogą brać udział od wielu lat, za pośrednictwem dwóch agencji grantowych: Narodowego Centrum Nauki oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. NCN finansuje projekty spełniające kryterium badań podstawowych (TRL 1-4). Do NCBR mogą być składane wnioski, które zaczynają się od TRL 3-6, a kończą na TRL 5-8, z obowiązkowym udziałem polskiego partnera przemysłowego.

Konkurs obejmuje następujące tematy z zakresu nauk o materiałach i inżynierii materiałowej:

  • Materials for energy storage and distribution systems
  • Materials for energy conversion
  • Innovative surfaces, coatings and interfaces
  • Innovative functional materials with defined architectures
  • Materials addressing environmental challenges
  • Next generation materials for electronics

W M-ERA.NET Call 2026 mogą brać udział konsorcja międzynarodowe złożone z co najmniej 3 zespołów badawczych pochodzących z co najmniej 3 krajów biorących udział w konkursie. Kierownik polskiego zespołu musi posiadać co najmniej stopień naukowy doktora.

Kraje uczestniczące w konkursie: Austria, Belgia, Brazylia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Francja, Hiszpania, Izrael, Kanada, Korea Południowa, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Republika Południowej Afryki, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Tajwan, Turcja, Węgry oraz Włochy (niektóre kraje uczestniczą regionalnie).

W konkursie można otrzymać środki na wynagrodzenia dla zespołu badawczego, wynagrodzenia i stypendia dla studentów lub doktorantów, zakup lub wytworzenie aparatury naukowo-badawczej oraz pokryć inne koszty związane z wydatkami niezbędnymi do realizacji projektu badawczego.

Budżet przeznaczony przez Radę NCN na finansowanie polskiej części projektów badawczych wyłonionych w konkursie wynosi 1,5 mln euro. 

Harmonogram konkursu

Polscy wnioskodawcy przygotowują wnioski we współpracy z parterami z innych krajów: najpierw na poziomie międzynarodowym wniosek wstępny (pre-proposal), następnie wniosek pełny (full proposal) składane do sieci M-ERA.NET, a na końcu krajowy wniosek dotyczący polskiej części projektu składany do NCN.

Poziom międzynarodowy (dwuetapowy)

1 etap: 12 maja 2026 r. (12:00 CEST) - termin składania wniosków wstępnych tzw. pre-proposals

2 etap: 18 listopada 2026 r. (12:00 CET) - termin składania wniosków wspólnych pełnych tzw. full proposals.

Poziom krajowy (jednoetapowy)

25 listopada 2026 r. - termin złożenia wniosków krajowych NCN UNISONO przez polskie zespoły badawcze.

Wyniki konkursu zostaną ogłoszone w lutym 2027 roku.

18 marca w godz. 12:00-14:00 CET obędzie się webinarium, podczas którego uczestnicy otrzymają informacje na temat sieci M-ERA.NET oraz szczegóły dotyczące tematów i procedur konkursu. Link do rejestracji.

M-ERA.NET jest siecią 49 organizacji z 35 krajów finansującą badania z obszaru nauk o materiałach oraz inżynierii materiałowej. Konsorcjum ogłasza wspierane przez Komisję Europejską konkursy na projekty realizowane przez międzynarodowe zespoły badawcze.

Narodowe Centrum Nauki jest członkiem sieci M-ERA.NET od 2015 r.

Ogłoszenie M-ERA.Net Call 2026

Przykłady projektów finansowanych w poprzednich konkursach M-ERA.NET

Baza projektów NCN

Ponad 250 mln zł na polską naukę

pt., 27/02/2026 - 13:00
Kod CSS i JS

Rozstrzygnęliśmy siedemnastą edycję konkursu MAESTRO dla doświadczonych naukowczyń i naukowców oraz piętnastą edycję konkursu SONATA BIS dla planujących stworzenie nowych zespołów badawczych. Sfinansujemy 77 projektów o wartości ponad 250 mln zł.

Mistrzowie nauki

MAESTRO to flagowy program NCN, w którym finansujemy pionierskie badania prowadzone przez doświadczone naukowczynie i naukowców, w tym interdyscyplinarne, ważne dla rozwoju nauki, wykraczające poza dotychczasowy stan wiedzy oraz takie, których efektem mogą być odkrycia naukowe. W konkursie mogą brać udział badacze ze stopniem doktora, posiadający wybitny dorobek, udokumentowany publikacjami w renomowanych czasopismach oraz doświadczeniem w kierowaniu dużymi grantami. Projekty mogą trwać 3, 4 lub 5 lat. Ich wymiernym efektem, oprócz realizacji wysokiej jakości badań podstawowych, jest także kształcenie kadry – warunki konkursu nakładają na kierowników projektów obowiązek zatrudnienia doktorantów lub stażystów typu post-doc na łączny okres co najmniej 72 miesięcy.

W siedemnastej edycji MAESTRO do NCN wpłynęły 83 wnioski o łącznej wartości ponad 323 mln zł. Finansowanie otrzymało 7 projektów o łącznej wartości niemal 26,6 mln zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu wyniósł 8,43%, podczas gdy finansowy wskaźnik sukcesu wyniósł 8,22%.  

Nowe zespoły badawcze

Konkurs SONATA BIS jest ważny dla struktury polskiej nauki, pozwala badaczkom i badaczom od 5 do 12 lat po uzyskaniu stopnia doktora na utworzenie własnej, niezależnej grupy badawczej i realizację ambitnych projektów z zakresu badań podstawowych, trwających od 3 do 5 lat. W budżecie grantu można zaplanować środki na wynagrodzenia dla kierowników i wykonawców projektu, zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń, oprogramowania, materiałów, sprzętu, usługi obce, wyjazdy, konsultacje i inne koszty niezbędne do realizacji projektów.  Kierownikiem projektu SONATA BIS można być tylko raz.

W piętnastej edycji konkursu SONATA BIS do NCN wpłynęło 481 wniosków opiewających na ponad 1,3 mld zł. Finansowanie otrzymało 70 projektów o łącznej wartości ponad 223,7 mln zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu wyniósł 14,55%, podczas gdy finansowy wskaźnik sukcesu był wyższy i wyniósł 17,01%.

Listy rankingowe

Listy rankingowe pdf do pobrania: MAESTRO 17, SONATA BIS 15

Potrzeby są większe

W tej edycji konkursów MAESTRO i SONATA BIS naukowcy złożyli największą liczbę wniosków w ciągu ostatniego pięciolecia, w porównaniu do poprzednich edycji. To dowód na to, że badaczki i badacze pracujący w polskich jednostkach są aktywni, mają świetne pomysły i ambitne zamierzenia badawcze. Ich projekty są bardzo dobrze zaplanowane, są wysoko oceniane przez ekspertów, jednak często nie dostają finansowania wyłącznie z powodu ograniczonego budżetu Narodowego Centrum Nauki.

Konkursowy system finansowania nauki zapewnia odpowiednią jakość badań prowadzonych ze środków publicznych. Wskaźniki sukcesu w konkursach NCN wciąż jednak pozostają na zbyt niskim poziomie, żeby mógł efektywnie działać. Optymalna  wartość wskaźników sukcesu powinna kształtować się na poziomie 25-30%, co jest standardem w agencjach grantowych na całym świecie. W ostatnich pięciu edycjach konkursu MAESTRO udało się osiągnąć takie wskaźniki tylko dwa razy, w 2022 i 2024 roku – w tym drugim przypadku jedynie dzięki otrzymaniu przez NCN dodatkowych środków i uruchomieniu list rezerwowych. W przypadku SONATA BIS optymalne wskaźniki w ostatnim pięcioleciu osiągnięto tylko raz, w 2024 roku, podobnie – wyłącznie dzięki sfinansowaniu większej liczby projektów z list rezerwowych.

MAESTRO

Rok Konkurs Wnioski złożone Wartość wniosków złożonych Wnioski finansowane Wartość wniosków finansowanych Liczbowy wskaźnik sukcesu Finansowy wskaźnik sukcesu

2022

MAESTRO 13

73

254 055 098

9

33 818 104

21,99

25,67

2023

MAESTRO 14

72

254 790 076

5

23 827 924

6,94

9,35

2024

MAESTRO 15
z listami rezerwowymi

56

200 948 127

19

69 025 019

33,93

34,35

2025

MAESTRO 16

69

246 976 030

7

29 735 610

10,53

12,04

2026

MAESTRO 17

83

323 654 586

7

26 598 170

8,43

8,22


SONATA BIS

Rok Konkurs Wnioski złożone Wartość wniosków złożonych Wnioski finansowane Wartość wniosków finansowanych Liczbowy wskaźnik sukcesu Finansowy wskaźnik sukcesu

2022

SONATA BIS 11

382

786 974 885

84

202 019 938

12,33

13,31

2023

SONATA BIS 12

400

948 366 264

58

164 374 171

14,5

17,33

2024

SONATA BIS 13
z listami rezerwowymi

420

1 004 919 493

100

266 663 703

23,81

26,54

2025

SONATA BIS 14

417

1 100 960 699

63

205 948 329

15,11

18,71

2026

SONATA BIS 15

481

1 315 145 329

70

223 728 879

14,55

17,01

Ocena peer-review i transparentne zasady

Wybór laureatów MAESTRO 17 i SONATA BIS 15 to efekt wieloetapowego procesu selekcji, w którym kluczową rolę odegrały panele ekspertów oraz recenzenci zewnętrzni. Proces oceny przebiegał w dwóch etapach. W pierwszym etapie wnioski były oceniane przez zespoły ekspertów składające się w większości z ekspertów zagranicznych. Każdy wniosek najpierw otrzymał co najmniej dwie opinie, a następnie zespół ustalił jego ocenę podczas dyskusji panelowej. W drugim etapie wnioski były opiniowane przez ekspertów zewnętrznych (zwykle zagranicznych), dodatkowo kierownik projektu odbywał rozmowę kwalifikacyjną w siedzibie NCN w języku angielskim, podczas której odpowiadał na pytania dotyczące założeń projektu, metodologii oraz ryzyk badawczych. O ostatecznym kształcie listy projektów rekomendowanych do finansowania decydował jak zawsze zespół ekspertów podczas drugiego posiedzenia panelowego.

Sposób doręczania decyzji

Decyzje dyrektora NCN doręczane są tylko wnioskodawcy, nie są przekazywane do wiadomości kierownika projektu w przypadku gdy wnioskodawcą jest podmiot, o którym mowa w art. 27 ust. 1-7 i 9 ustawy o NCN. W przypadku gdy wnioskodawcą jest osoba fizyczna, decyzja nie jest przekazywana do podmiotu wskazanego we wniosku jako podmiot realizujący. Więcej o zasadach doręczania decyzji.